Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkesindeki seçim sürecine ve yargı kararlarına yönelik baskıcı tutumuna karşı kırmızı çizgiyi çekti. G7 Zirvesi sonrası basın mensuplarına konuşan Lula, ulusal egemenliğin dokunulmaz olduğunu vurgulayarak Washington’a net bir mesaj gönderdi: "Brezilya seçimleri, Brezilya’nın sorunudur."
Egemenliğimize Saygı Duyun
ABD yönetiminin son dönemde Brezilya’daki yargı süreçlerine ve yaklaşan 4 Ekim seçimlerine yönelik artan müdahale girişimlerini hedef alan Lula da Silva, Trump'ın ideolojik tercihleri ne olursa olsun, bir devletin içişlerine karışma hakkının bulunmadığını belirtti. Washington Post’un yansıttığı açıklamalarda, Lula'nın diplomatik üslubunu bir kenara bırakarak egemenlik vurgusu yapması dikkat çekti.
Yüzde 50 Gümrük Vergisi Tehdidi Gerilimi Tırmandırdı
İki lider arasındaki gerilim, Trump’ın geçtiğimiz yıl gönderdiği mektup sonrası zirve noktasına ulaşmıştı. Trump, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro hakkında yürütülen darbe davasının düşürülmemesi halinde, 1 Ağustos itibarıyla Brezilya ürünlerine yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulayacağını açıklamıştı. Bu ekonomik tehdit, Brezilya’da hem siyasi hem de ekonomik çevrelerde büyük tepkiyle karşılanmıştı.
Bolsonaro Davasında Hukuki Süreç Devam Ediyor
Brezilya’daki iç karışıklıkların kökeninde yer alan 8 Ocak 2023 Kongre baskını ve sonrasındaki darbe girişimi iddiaları, yargı sisteminin ana gündem maddesi olmaya devam ediyor:
-
Federal Yüksek Mahkeme, eski lider Bolsonaro ve beraberindeki 7 isim hakkında hazırlanan darbe girişimi iddianamesini resmen kabul etti.
-
Bolsonaro’nun oğlu Eduardo Bolsonaro’nun, babasına açılan davanın düşürülmesi için ABD yönetimini sürece müdahil etmeye çalışması sebebiyle aldığı 4 yıl 2 ay hapis cezası Yüksek Mahkeme tarafından onaylandı.
Siyasi Atmosfer Isınıyor
Ülkede 4 Ekim’de düzenlenmesi planlanan genel seçimler öncesinde, Bolsonaro destekçilerinin geçmişteki eylemleri ve dış müdahale tartışmaları ortamı daha da geriyor. Lula hükümeti, bir yandan Bolsonaro’nun darbe girişimindeki rolünü yargı önünde kanıtlamaya çalışırken, diğer yandan ABD'nin ekonomik baskılarına karşı dik bir duruş sergiliyor.
Uluslararası gözlemciler, Lula’nın bu "kırmızı çizgi" çıkışının, Latin Amerika’da ABD etkisine karşı yükselen yeni bir bölgesel direncin ilk işareti olabileceğini değerlendiriyor.