İstanbul’un tarihi yarımadasında yer alan ve küresel turizmin en önemli çekim merkezlerinden biri olan Bizans dönemi mirası Yerebatan Sarnıcı, yerel yönetim ile merkezi idare arasında uzun süredir hukuki ve siyasi tartışmalara konu olan mülkiyet tartışmalarının ardından resmen el değiştirdi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştirakleri ve İBB Miras ekipleri tarafından kapsamlı bir restorasyon sürecinden geçirilerek kentin kültür-sanat hayatına kazandırılan tarihi sarnıçta, tahliye ve devir teslim prosedürleri yürürlüğe girdi.
Saat 10.00 İtibariyle Tahliye Süreci Başladı
Alınan idari kararlar uyarınca, mülkiyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil edilen Yerebatan Sarnıcı, bugün saat 10.00 itibariyle İBB yetkilileri tarafından boşatılmaya başlandı. Devir teslim işlemlerinin tamamlanmasının ardından yapının idari yönetimi, bilet sirkülasyonu ve koruma operasyonları tamamen Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne geçecek.
Hukuki ve Vicdani Dayanağı Yok Açıklaması
Söz konusu mülkiyet değişimi, ilk olarak tutuklu bulunan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu tarafından Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi’nin resmi sosyal medya arayüzü üzerinden kamuoyuna duyurulmuştu. İmamoğlu, yaptığı paylaşımda "Yerebatan Sarnıcı'nın tapusu, hiçbir hukuki ve vicdani dayanağı olmadan Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil ettirildi" ibaresini kullanarak karara tepki göstermişti.
İBB kurumsal kanallarından yapılan teknik açıklamalarda ise mülkiyet kaydının değiştirilmesi sürecinde yerel yönetime herhangi bir mahkeme kararı, idari bildirim ya da resmi tebligatın ulaştırılmadığı, işlemin resen icra edildiği savunuldu.
Vakıflar’a Devredilen İlk Tarihi Yapı Değil
Yerebatan Sarnıcı’nın merkezi yönetime devri, İstanbul’da uzun süredir İBB uhdesinde bulunan taşınmazlar üzerindeki ilk tasarruf değil. Vakıflar Genel Müdürlüğü, Mart 2021 periyodunda Taksim Gezi Parkı’nın mülkiyetinin "Sultan Beyazıt Hanı Veli Hazretleri Vakfı" adına tescil edildiğini duyurmuş; İBB ise bu hamlenin kentsel meydan projelerini engellemek amacıyla yapıldığını iddia etmişti.
Takip eden süreçte mülkiyet taramalarıyla Galata Kulesi, Şişli Hamidiye Etfal Hastanesi, Pera Palas Oteli, Selimiye Kışlası, Adile Sultan Sarayı, Vefa Lisesi ve Sait Halim Paşa Yalısı gibi kentsel hafızada yer eden birçok anıtsal yapının mülkiyeti İBB'den alınarak ilgili vakıf tüzel kişiliklerine tescil edilmişti. İBB hukuk müşavirliği, bu devir kararlarının iptali yönünde idari yargıda iptal davaları açmış olup hukuki süreçler devam etmektedir.