CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için ABD Kongresi'nin yeni bir oylama yapmasına gerek bulunmuyor. Süreç, ABD Başkanı'nın yasada tanımlanan 3 temel unsuru Kongre’ye beyan etmesiyle anında devreye girebiliyor. Başkan Trump'ın Kongre'ye sunacağı mektupta şu şartları teyit etmesi gerekiyor:
-
S-400'lerin Operasyonel Olmaması: Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerinin artık aktif bir şekilde çalıştırılmadığının güvencesinin verilmesi.
-
Kontrol ve Mülkiyetin Belirlenmesi: S-400 sistemlerinin Türkiye’nin kontrolündeki bir silah sistemi statüsünden çıkarıldığına dair (başka bir lokasyonda muhafaza veya farklı bir idari statü gibi) güven verici bir statüye kavuşturulması.
-
Yeni Alım Taahhüdü: Rusya ile savunma sanayii alanında benzer nitelikte yeni bir alışveriş yapılmayacağına dair taahhüt.
F-35 Süreci Nasıl İşleyecek?
CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için aranan bu 3 şart, teknik olarak 2020 ABD Savunma Bütçe Yasası'nda Türkiye'nin F-35 programından çıkarılmasına gerekçe gösterilen maddelerle birebir örtüşüyor. Bu nedenle, yaptırımların kalkması doğrudan şu sonuçları doğuracak:
-
Hukuki Engel Ortadan Kalkıyor: Yaptırımların kalkması, F-35 satışını engelleyen yasal mevzuatın da fiilen aşıldığı anlamına geliyor.
-
5 Uçağın Teslimatı: Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da vurguladığı üzere, daha önce üretimi tamamlanan 5 uçağın Türkiye'ye teslimat süreci için teknik takvim çalışması başlayacak.
-
Program Ortaklığı: Türkiye’nin F-35 programındaki üretici ve tedarikçi rolü de dahil olmak üzere, savunma sanayii iş birliği yeniden eski seyrine dönecek.
Trump’ın Hamlesi Diplomasiyi Hızlandırdı
Washington ile Ankara arasındaki bu "yaptırım uzlaşısı", NATO Zirvesi’nin en somut çıktıları arasında yer alıyor. Trump'ın "Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz" şeklindeki yaklaşımı, sürecin bürokratik engellere takılmadan, başkanlık yetkisiyle hızla sonuçlandırılacağını gösteriyor.