Geçmiş yüzyıllara ait biyolojik materyallerin modern laboratuvar teknikleriyle analiz edilmesi, insanlık tarihinin beslenme ve mikroorganizma evrimine dair ezber bozan veriler sunmaya devam ediyor. İtalya ve Avusturya sınırındaki Tirol Alpleri'nde 1991 yılında keşfedilen ve "Ötzi Buz Adam" olarak bilinen 5 bin 300 yıllık mumya üzerinde yürütülen son bilimsel çalışma, biyoteknoloji dünyasında geniş yankı uyandırdı. Eurac Research Mumya Araştırmaları Enstitüsü uzmanları, mumya yüzeyinden elde ettikleri mikroorganizmaları izole ederek ekşi mayalı ekmek üretmeyi başardı.
İlk Kez Tüm Mikrobiyal Yapı Analiz Edildi
Geçmiş dönemlerde yapılan bilimsel araştırmalar ağırlıklı olarak Ötzi’nin ağız ve bağırsak iç mikrobiyotası ile sınırlı kalırken, bu yeni çalışmada mumyanın bütününe yönelik bir haritalandırma yapıldı. Sürecin idari ve lojistik detayları şu rasyolarla paylaşıldı:
İtalya’nın Bolzano kentinde bulunan Güney Tirol Arkeoloji Müzesi’nde eksi 6 derece sıcaklık ve yüzde 99 nem oranına sahip özel bir odada korunan mumyanın üzerindeki buz tabakası, 2019 yılında kontrollü bir yöntemle çözülerek mikroorganizma örnekleri toplandı.
İncelemeler sonucunda Ötzi’nin üzerinde hem antik dönemden kalma hem de modern döneme ait mikroorganizmaların bir arada var olduğu saptandı. Bunların bir kısmının Ötzi yaşarken vücudunda barındığı, bir kısmının ise ölüm sonrası süreçte meydana geldiği tescillendi.
Soğuğa Dayanıklı Glaciozyma Mayası Baskın Çıktı
Laboratuvarda gerçekleştirilen genetik dizilim analizlerinde, mumya ve çevresinden soğuk iklim koşullarına yüksek uyum sağlamış dört farklı maya türü başarıyla izole edildi.
Araştırmanın teknik dökümüne dair şu detaylar öne çıktı:
Aktif Metabolizma Rasyosu: Keşfedilen türler arasında özellikle "Glaciozyma" olarak adlandırılan maya türünün, aradan geçen binlerce yıl içerisinde bulunduğu ortamda baskın hale geldiği belirlendi. Bilim insanları, bu özel mayaların müzedeki mevcut düşük sıcaklıktaki koruma koşullarında bile metabolik faaliyetlerini son derece sınırlı da olsa sürdürebildiğini düşünüyor.
Bir Sonraki Hedef: Antik Mayalarla Bira Üretimi
Elde edilen canlı maya hücrelerini un ve su karışımıyla buluşturarak geleneksel ekşi mayalı ekmek üretimini başarıyla simüle eden uzmanlar, projenin ikinci safhasını da netleştirdi. Biyoteknoloji ekibi, laboratuvarda çoğaltılan bu soğuğa dayanıklı antik maya suşlarını kullanarak tarihsel süreçlerdeki fermantasyon tekniklerine uygun şekilde bira üretimi gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğini test etmeye hazırlanıyor.