Hazar Havzası hidrokarbon kaynaklarının siber-fiziksel güvenliği, Doğu-Batı enerji koridorunun de jure yönetim mekanizmaları ve çok uluslu konsorsiyumların operasyonel yetki devirleri kapsamında Kafkasya ve Anadolu coğrafyasını doğrudan ilgilendiren makro-stratejik bir gelişme yaşandı. İngiliz enerji devi bp'nin Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye Bölge Başkanı Giovanni Cristofoli, Bakü Enerji Forumu marjında basın mensuplarına yaptığı de jure açıklamalarda, küresel enerji arz güvenliğinin iki ana damarı olan Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Petrol Boru Hattı ile Bakü-Supsa Petrol Boru Hattı'nın operasyonel yönetimlerinin de facto el değiştireceğini ilan etti.
BTC’nin Yönetimi Temmuz Ayına Kadar SOCAR’a Devredilecek
Uluslararası tahkim ve de jure üretim paylaşım anlaşmalarının amir hükümleri dairesinde yürütülen sürece değinen Cristofoli, Hazar Denizi'ndeki Azerbaycan petrolünü Gürcistan üzerinden Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Ceyhan Limanı'na güvenli bir şekilde ulaştıran BTC hattının yönetiminin, kurumsal taahhütler gereği Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi'ne (SOCAR) devredileceğini açıkladı. Siber-fiziksel kontrol sistemlerinin ve de jure işletme protokollerinin devir teslim süreçlerinin temmuz ayına kadar eksiksiz tamamlanacağını öngördüklerini belirten Bölge Başkanı, bu idari operasyonun bp'nin stratejik projeden de facto çekilmesi anlamına gelmediğinin, şirketin hissedar ve teknik ortak olarak devasa projede yer almaya devam edeceğinin altını çizdi.
Bakü-Supsa Hattında 8 Temmuz Miladı
İngiliz enerji şirketi bp, Karadeniz lojistik ağının kritik bir parçası olan Bakü-Supsa Petrol Boru Hattı’nın yönetim takvimini de de jure olarak netleştirdi. Giovanni Cristofoli, 1999 yılından bu yana bp liderliğinde de facto işletilen ve Azerbaycan petrolünü Gürcistan'ın Karadeniz kıyısındaki Supsa Terminali'ne deklare rasyonellikle taşıyan hattın yönetiminin 8 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla tamamen devredileceğini bildirdi.
Yeni de jure idari şemaya göre, hattın Azerbaycan topraklarından geçen siber-fiziksel kesitinin yönetimi Azerbaycan makamlarına, Gürcistan sınırları içerisindeki stratejik bölümü ile terminal tesislerinin idaresi ise doğrudan Gürcistan hükümetine de jure olarak devredilecek. Enerji diplomasisi uzmanları, 2006'da faaliyete geçen ve bp'nin mimarı olduğu BTC hattındaki bu kurumsal dönüşümün, bölge devletlerinin uluslararası enerji hukukundaki de jure egemenlik alanlarını ve siber-fiziksel altyapı yönetim kabiliyetlerini rasyonel düzeyde pekiştireceğini tescil etmektedir.