Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’nın ardından kalıcı barış ve ortak refah hedefiyle başlayan entegrasyon süreci, bugün 27 üyeli Avrupa Birliği’ne (AB) dönüşmüş durumda. Avrupa’nın kaderini değiştiren Schuman Bildirisi’nin yıl dönümünde, Birlik kurumları vatandaşlara kapılarını açarken Avrupa liderlerinden de dayanışma ve ortak gelecek mesajları geldi.
AVRUPA GÜNÜ’NDE “BİRLİK” MESAJI
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, 9 Mayıs Avrupa Günü dolayısıyla yayımladığı görüntülü mesajda Avrupa’nın farklılıklar içinde birlik anlayışına dikkat çekti.
Costa, Avrupa halklarının kültürel çeşitliliğini kutladıklarını belirterek, aynı zamanda barış, özgürlük, demokrasi ve refah için daha güçlü bir Avrupa inşa etme iradesini paylaştıklarını ifade etti. Avrupa’nın merkezinde vatandaşların bulunduğunu vurgulayan Costa, gün boyunca AB kurumlarının halka açık ziyaretlere ev sahipliği yaptığını söyledi.
VON DER LEYEN: “HEP BİRLİKTE AVRUPA’YIZ”
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Avrupa Günü dolayısıyla yayımladığı mesajında, birlik ve dayanışma vurgusu yaptı.
Von der Leyen, “Bugün Avrupa Günü. Avrupa’nın temsil ettiği tüm değerleri kutluyoruz. Hep birlikte Avrupa’yız.” ifadelerini kullandı.
Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola ise Birliğe üye 27 ülkenin dillerinde yayımladığı mesajla Avrupa Günü’nü kutladı.
AVRUPA BİRLİĞİ’NİN TEMELİ 1950’DE ATILDI
Avrupa bütünleşmesinin temelini oluşturan süreç, dönemin Fransa Dışişleri Bakanı Robert Schuman’ın 9 Mayıs 1950’de açıkladığı Schuman Bildirisi ile başladı.
Schuman Planı kapsamında Fransa, Federal Almanya, İtalya, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg; savaşın temel sanayi unsurları olan kömür ve çeliği ortak yönetim altına almak amacıyla 1951 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu’nu kurdu.
Bu model, tarihte ilk kez devletlerin egemenliklerinin bir bölümünü uluslar üstü bir yapıya devretmesi açısından dönüm noktası olarak kabul edildi.
EKONOMİK TOPLULUKTAN SİYASİ BİRLİĞE
1957 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun kurulmasıyla ekonomik entegrasyon süreci hız kazanırken, sonraki yıllarda Birlik genişleme dönemine girdi.
İngiltere, Danimarka ve İrlanda’nın 1973’te topluluğa katılmasıyla başlayan büyüme süreci; Yunanistan, İspanya ve Portekiz’in üyelikleriyle devam etti.
1993 yılında imzalanan Maastricht Antlaşması ise bugünkü Avrupa Birliği yapısının temelini oluşturdu. 1995 itibarıyla “Avrupa Birliği” adını alan yapı, aynı yıl Avusturya, Finlandiya ve İsveç’in katılımıyla daha da genişledi.
EURO VE TARİHİ GENİŞLEME SÜRECİ
AB’nin ortak para birimi euro, 1999 yılında kabul edildi ve 2002’de dolaşıma girdi. Birlik, en büyük genişleme sürecini ise 2004 yılında Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin katılımıyla yaşadı.
Bulgaristan, Romanya ve Hırvatistan’ın da katılmasıyla üye sayısı 28’e yükseldi. Ancak İngiltere’nin 31 Ocak 2020’de Birlik’ten ayrılmasıyla AB, bugün 27 üyeli yapısını sürdürüyor.
TÜRKİYE ADAY ÜLKELER ARASINDA
Avrupa Birliği’ne aday ülkeler arasında Türkiye’nin yanı sıra Arnavutluk, Bosna Hersek, Karadağ, Gürcistan, Moldova, Kuzey Makedonya, Sırbistan ve Ukrayna bulunuyor. Kosova ise “potansiyel aday ülke” statüsünde değerlendiriliyor.
AB’nin genişleme politikası, Avrupa kıtasında siyasi istikrar, ekonomik iş birliği ve ortak güvenlik hedefleri doğrultusunda önemini korumayı sürdürüyor.