Uluslararası hukuk ve siyaset gündeminin en kritik dosyalarından biri olan Osman Kavala davasında gözler Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) çevrildi. AİHM Büyük Dairesi, Gezi Parkı davası kapsamında tutuklu bulunan Kavala'nın, temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiği gerekçesiyle yaptığı ikinci başvuruya ilişkin kararını yarın resmen kamuoyuna duyuracak.
İKİNCİ BAŞVURU HANGİ HAK İHLALLERİNİ KAPSIYOR?
"Kavala v. Türkiye (no. 2)" başlığıyla görülen dava, Kavala’nın mahkemenin 2019 yılındaki ilk kararı sonrasında devam eden tutukluluğunu ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile sonuçlanan tüm yargılama sürecini mercek altına alıyor. Kavala, AİHM'e sunduğu dilekçede Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) şu kritik maddelerinin ihlal edildiğini savundu:
- Özgürlük ve güvenlik hakkı
- Adil yargılanma hakkı
- Kanunsuz ceza olmaz ilkesi
- İfade, toplantı ve örgütlenme özgürlüğü
- İnsanlık dışı ve aşağılayıcı muamele yasağı
Başvuruda ayrıca, hak ve özgürlüklere getirilen kısıtlamaların siyasi veya öngörülen amaçlar dışında kullanılmasını yasaklayan AİHS'nin 18’inci maddesinin de çiğnendiği açıkça belirtildi.
KARAR YARIN SAAT 10.00'DA
Büyük Daire, Kavala’nın bu ikinci başvurusuna ilişkin tarafları dinlediği kritik duruşmayı 25 Mart'ta Strazburg’da gerçekleştirmişti. Heyetin uzun süren incelemelerinin ardından hazırlanan nihai karar, yarın saat 10.00’da Fransa'nın Strazburg kentindeki İnsan Hakları Binası’nda yapılacak halka açık oturumda ilan edilecek.
Çıkacak karar, Türkiye ile Avrupa Konseyi arasındaki ilişkilerin geleceği açısından da büyük bir öneme sahip.
DAVANIN GEÇMİŞİ
AİHM, daha önce 2019 yılında verdiği kararda Osman Kavala’nın tutukluluğunun hukuka aykırı olduğunu belirterek derhal serbest bırakılması gerektiğine hükmetmişti. Ancak bu karar iç hukukta karşılık bulmadı ve Kavala tahliye edilmedi. Yaşanan bu tıkanıklık üzerine 2022 yılında AİHM Büyük Dairesi, Türkiye’nin mahkeme kararlarına uyma yükümlülüğünü ihlal ettiğine dair bir karar yayımlamıştı.
İç hukuk sürecinde ise İstanbul'da görülen davada Kavala, 25 Nisan 2022 tarihinde Gezi Parkı eylemleri gerekçe gösterilerek “hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Bu mahkumiyet kararı, 2023 yılında Yargıtay tarafından onanarak kesinleşmişti.