Küresel teknoloji pazarında yapay zekâ çiplerine yönelik artan talep, Amerika Birleşik Devletleri ile Güney Kore arasında eşine az rastlanır bir ekonomik tartışmanın patlak vermesine neden oldu. Washington yönetimi, Güney Kore'nin yarı iletken devleri Samsung Electronics ve SK hynix'in son dönemde elde ettiği devasa kârlardan resmi olarak pay talep etti. Güney Kore basınında geniş yankı uyandıran ve sektör kaynaklarına dayandırılan haberlere göre, ABD tarafı bu ilginç talebini Amerikan şirketlerinin söz konusu kârlardaki belirleyici rolüne dayandırıyor.
Bu Kazançta Bizim De Katkımız Var Argümanı
Ortaya atılan iddialara göre bu beklenmedik talep, geçtiğimiz ay iki ülke yetkilileri arasında gerçekleştirilen üst düzey bir görüşmede doğrudan dile getirildi. ABD Ticaret Temsilciliği Başkan Yardımcısı Rick Switzer'ın, Güney Kore Ticaret Bakanı Yeo Han-koo'ya Samsung ve SK hynix'in elde ettiği rekor seviyedeki yüksek kârlarda ABD'nin de mutlaka pay sahibi olması gerektiğini ilettiği aktarıldı. Washington, Amerikan şirketlerinin Güney Kore'den yaptığı büyük ölçekli yapay zekâ çipi ve yarı iletken alımlarının, üreticilerin gelir artışında doğrudan ve en büyük etken olduğunu savunuyor. Güney Koreli üst düzey bir hükümet yetkilisi de ABD'nin böyle bir talepte bulunduğunu doğrularken, diplomatik görüşmenin diğer ayrıntılarını paylaşmaktan kaçındı.
Güney Kore'de Fazla Kâr Tartışması Büyüyor
ABD'nin bu talebi uluslararası arenada şaşkınlık yaratırken, aslında benzer bir tartışma Güney Kore'nin kendi iç dinamiklerinde de bir süredir devam ediyor. Ülke kamuoyunda ve ekonomi çevrelerinde, özellikle yapay zekâ çiplerinden elde edilen olağanüstü kazançların yalnızca büyük üreticilerin kasasında kalmaması gerektiği yönünde güçlü sesler yükseliyor. Bu kapsamda, teknoloji devlerinin elde ettiği söz konusu "fazla kârın" alt yüklenici taşeronlarla, parça tedarikçileriyle veya doğrudan kamu yararına çalışan kurumlarla adil bir şekilde paylaşılması yönünde çağrılar yapılıyor.
Çip İhracatında Yüzde 162'lik Sert Yükseliş
Yaşanan bu kâr payı tartışmalarının temelinde ise Güney Kore'nin açıkladığı baş döndürücü ihracat rakamları yatıyor. Resmi verilere göre, Güney Kore'nin yılın ilk yarısındaki genel yarı iletken ihracatı yüzde 162,5 oranında rekor bir artış göstererek 73,31 milyar dolardan 192,43 milyar dolara fırladı. Bu rakamın içinde ABD'ye yapılan doğrudan ihracat ise yüzde 91,3'lük artışla 26,4 milyar dolara ulaştı. Özellikle haziran ayındaki sıçrama çok daha dikkat çekici boyutlara ulaştı; genel yarı iletken ihracatı yüzde 199,2 yükselişle 44,82 milyar dolara çıkarken, yalnızca ABD'ye yapılan sevkiyatlar yüzde 377,2 gibi inanılmaz bir artış göstererek 6,49 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.