Orta Doğu’da aylardır devam eden gerilim hattında, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarıyla yeni ve kritik bir döneme girildi. Trump, İran ile İsrail arasındaki çatışmaları sona erdirecek kapsamlı bir anlaşmanın "son aşamasına" gelindiğini duyurarak, taraflara imza için 2 veya 3 günlük bir takvim verdi.
Trump’tan "Diplomasi" Çıkışı: 72 Saatlik Takvim
NBA final maçı çıkışında gazetecilerin sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Trump, İran ile yürütülen arka kapı diplomasi trafiğinin meyvelerini vermeye başladığını belirtti. Trump, mevcut ablukanın İran üzerinde hedeflenen ekonomik ve stratejik etkiyi %100 oranında sağladığını savunurken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı görüşmelerin çözüm odaklı ilerlediğini ifade etti.
Trump’ın masaya koyduğu anlaşma metninin temel taşı, İran’ın nükleer programının tamamen denetim altına alınması ve bölgesel silahlı faaliyetlerin sonlandırılması. Başkan, "Hiçbir şekilde nükleer silaha izin vermeyecek, çok ama çok iyi bir anlaşmanın son aşamalarındayız" diyerek beklentiyi en üst seviyeye taşıdı.
Hürmüz Boğazı'nda "Anlaşma" Beklentisi
Anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte küresel enerji piyasalarının kilit noktası olan Hürmüz Boğazı üzerindeki kısıtlamaların da derhal kaldırılacağını belirten Trump, bölgesel ticaretin yeniden canlanacağının sinyalini verdi. Uzmanlar, Trump’ın bu hamlesini hem İran’ın iç ekonomik sıkışmışlığını fırsata çevirme hem de ABD’nin Orta Doğu’daki diplomatik ağırlığını yeniden tescil etme çabası olarak yorumluyor.
Sahada Kırılgan Ateşkes
Diplomatik koridorlarda iyimserlik havası esmesine rağmen, sahada durum halen oldukça kırılganlığını koruyor. İsrail basını, Netanyahu’nun Trump’ın talebi üzerine İran’a yönelik askeri operasyonları askıya aldığını ancak Lübnan sahasındaki faaliyetlerin "tüm gücüyle" devam edeceğini iddia etti.
Hatırlanacağı üzere, 7 Haziran’da Beyrut’un Dahiye bölgesine düzenlenen hava saldırısı, taraflar arasındaki ateşkese rağmen "fitili ateşleyen" son olay olmuştu. Bunun üzerine İran’ın üç dalga halinde ateşlediği füzeler, İsrail’in kuzey şehirlerinde hayatı durdurmuştu. Hatemu'l Enbiya Karargahı’ndan gelen "askeri operasyonların durdurulduğu" yönündeki son açıklama, Trump'ın diplomatik "hızlandırıcı" rolünün sahada yankı bulduğunu gösteriyor.
