Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek bu yılki teması ‘Büyük Dönüşüm: Dayanıklı ve Sürdürülebilir Bir Küresel Sisteme Geçişin Pusulası’ olarak belirlenen ve Sapanca’da düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi’ne katıldı. Zirvede konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Geçmişe oranla baktığınız zaman bugünkü savaşın enerji piyasalarına etkisi çok büyük. Çünkü Hürmüz Boğazı çok kritik bir geçiş noktası. Dolayısıyla biz bu şokun büyüklüğünün farkındayız. Nitekim geçmiş benzer savaş ve şoklarla karşılaştırdığımızda petrol fiyatlarındaki artışın oldukça yüksek olduğunu görebilirsiniz. Kırılgan bir ateşkes var. Ama piyasalar bu kırılganlığı biraz olsun yansıtıyor. Burada etkiler önemli. Ateşkes sürse dahi maalesef küresel ekonomi ve Türkiye açısından da bir miktar tahribat söz konusu. Enflasyon beklentileri daha kötü, finansal koşullar daha sıkışık, özellikle tedarik zincirlerindeki kırılmalar daha orta vadeli sorunları beraberinde getirecek. Bunun farkındayız” diye konuştu.

TÜRKİYE'NİN DAYANIKLI OLDUĞUNA İNANIYORUZ

Şimşek, “Burada özellikle savaşın getirdiği yıkım ve bunun rehabilitasyonu biraz zaman alacak. Bugün ateşkes devam etse dahi etkileri hissedilecek. Jeopolitik olarak da ne bölge ne dünya eskisine dönmeyecek. Büyük kırılmaların olduğu bir dönemdeyiz. Sadece ticaret savaşları değil, sadece demografik yapıdaki bozukluklar ve bunu getirdiği riskler değil, sadece iklim krizi değil, aslında birçok boyutuyla zorlu bir dönem yaşadığımız için dünyada büyük kırılmalar yaşanıyor. Savaşlar aslında canavarlar dönemini yansıtıyor. Yeni bir dünya düzeni kurulanana kadar umarım ABD ve Çin bir uzlaşmaya varır. Savaşların diğer şoklara oranla çok daha kalıcı, çok daha büyük sonuçlar doğurduğunu gösteriyor. Türkiye’nin dayanıklı olduğuna inanıyoruz. Bunu da geçen sene ispatladık. Bu sene de ispatlayacağız. 2025’de hem içeride hem dışarıda çok önemli şoklarla karşı karşıya kaldık. Özellikle geçen sene ticaret savaşlarının yarattığı hareketlilik gibi. Daha önemlisi 12 günlük savaş ve geçen sene önemli bir kuraklıkta yaşadık. Tüm bunlar geçen senenin önemli gündem maddeleriydi. Ama biz geçen seneki şokları programda çok önemli kayıplar yaşamadan atlattık. Tabiri caizse program kendisini kanıtladı” dedi.

2023 ORTASINDAN BU YANA UYGULADIĞIMIZ PROGRAM TÜRKİYE’NİN DAYANAKLIĞINI ARTTIRDI

Şimşek, “2023 ortasından bu yana uyguladığımız program Türkiye’nin dayanaklığını arttırdı. Bu seneki şu anda içinden geçtiğimiz sıkıntılı dönemi en az zararlar atlatabilecek miyiz? Geçen derginin grafiklerini gördüm. Ülkeleri iki ayrı kategoride sınıflandırmış: kimler dayanıklı, kimler şoklara daha çok açık, maruz kalabilir diye. Burada Türkiye dengesizliklerin düşük olduğu hem de Orta Doğu’daki savaşa nispeten enerji anlamında söylüyorum o bölgeyle fazla bağlantımızın olmadığını gösteriyor. Türkiye göreceli olarak daya dayanıklılık arz edecek ülke. Bizim Orta Doğu’ya özellikle Hürmüz Boğazı’nı kullanan tedarikçilere olan enerjide bağımlılığımız nerdeyse yok denecek kadar az. Doğalgaz İran’dan bir miktar ithalatımız var ama o boru hatlarıyla olduğu için etkilenmedi” dedi.

PETROLDE NEREDEYSE BAĞIMLILIĞIMIZ YOK

Şimşek, “Petrolde neredeyse bağımlılığımız yok. Bu önemli çünkü eğer bu savaş uzarsa birçok ülkede enerji arz güvenliği sorunu yaşanacağı için bu sadece doğalgaz, petrol değil bütün türevlerini de etkiliyor. Türkiye’nin burada avantajı olur. Çünkü Türkiye az oranda o bölge bağımlı. Bizim dayanıklılığımızın en önemli kaynağı maliye politikasının geçmişe oranla bugünde sağlam bir yapıda olması. 2023’de büyük bir deprem yaşadık. Diğer birtakım konular vardı. EYT gibi. Ona rağmen biz bütçe açığını milli gelire oranla yüzde 3’ün altına düşürdük. Covid, Rusya – Ukrayna savasında olduğu gibi bizim bütçe açığımız ve borcun milli gelire oranı düşük. Bu da bize politikada manevra alanı tanıyor. Bu da bizim bu şoklara daha güçlü tepki vermemizi sağlıyor. Bizim makroekonomik şoklara olan dayanıklılığımız yüksek. Reel kurda önemli bir şok yaşansa bile, faizlerde önemli bir artış yaşansa bile bugün itibariyle bütün bu şokları birlikte yaşasak bile Türkiye’nin kamu borcunun milli gelire oranı bu şoklara hassasiyeti geçmişe göre çok daha düşük. Burada dış açık önemli bir konu” ifadelerini kullandı.

Şimşek sözlerine şöyle devam etti:

“Petrol fiyatlarındaki yükseliş önemli ölçüde cari açığa yansıyacak., ticaretimizi etkileyecek, turizmi etkileyecek. Bizim gibi petrol ithal eden ülkelere en büyük kaygı ödemeler dengesi bağlamında cari açıktır. Başlangıç noktasında cari açığımız rahat bir şekilde yönetilebilir şekildeydi. Bizim açıktaki artışa rağmen brüt dış finansman ihtiyacımız geçmişi oldukça altında olacak burada savaşın etkisini de yansıttık. Türkiye’de toplam borçluluğa bakarsak yani hane halkının, özel sektörün toplam borçluluğu geçmişe oranla da düşük. O nedenle de biz o şoku en az zararla atlatabileceğiz.”

BORSA İSTANBUL GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER ENDEKSİNE GÖRE İYİ BİR PERFORMANS GÖSTERDİ

Şimşek, “Bankacılık sektörünün sermeye yeterliliğine bakarsak özellikle problemli krediler boyutuyla baktığımızda oldukça rahat bir noktadayız. Sermaye yeterlilik oranı yüzde 17 civarı. Bizim problemli kredilerin, toplam kredilere oranı yüzde 2.6 oldukça makul bir düzeyde. Karlılıkta son yıllarda bankacılıkta bir sorun yaşandı. Ama orada da toparlanma süreci başlamıştı. Borsa İstanbul gelişmekte olan ülkeler endeksine göre daha iyi bir performans gösterdi. Bu yılın başını esas alırsak, bizde göreceli bir performans söz konusu. Benzer geçmişte savaş durumlarına bakarsanız döviz talebinin çok yüksek olduğunu görürsünüz. Yani vatandaşlarımızın dövize ilgisi oldukça yüksek olurdu. Bu defa çok mütevazi o da yüzde 90 oranında altın fiyatları düştüğü için vatandaşlarımızın altın talebini yansıtıyor. Bugün bir çalışma okudum. Bir tahmine göre vatandaşlarımızın yastık altındaki altın oranı 640 milyar doları civarı tahmin ediliyor. Bu sistemde olsa sistemin kırılganlığı çok daha az olurdu” diye konuştu.

BİZİM İÇİN EN BÜYÜK MÜCADELE HAYAT PAHALILIĞIYLA MÜCADELE

Şimşek, “Geçen sene yasadığımız iç ve dış gerilimlerin sonucunca ciddi bir döviz çıkışı söz konusuydu. Yani yurt dışı yerleşikler Türkiye’den 40 milyon dolar civarı bir çıkış yapmışlardı. Bu sene savaşın uzamasına rağmen sınırlı oldu. Biz geçen sene verdiğimiz doğru tepkilerle bu kaygıları azalttık demek. Piyasanın işleyişini önceliklindendik. İlk günden piyasanın sağlıklı bir şekilde işlemesi için gerekeni yapacağız. Programın rayından çıkmasını engelleyeceğiz. Bizim için en büyük öncelik hayat pahalılığıyla mücadele” ifadelerini kullandı.

Şimşek, “Bizim orta vadeli programa göre enflasyon yaklaşık 3 puan daha yüksek seyredebilir. Bu dolaylı ve doğrudan etkileri içeriyor. Bizim orta vadeli programda petrol öngörümüz 65 dolardı. 80 dolar demek 15 dolarlık etki demek. Özetle çerçeveyi öyle oturtalım. Cari açığı yüzde 1.5 altında öngörüyorduk, şimdi yaklaşık 1 puan kadar yükselebilir. Bunu da yönetilebilir görüyoruz. Büyümeyi yüzde 4 civarı öngörüyorduk, şimdi belki yarım puan daha düşük olabilir. Bütün bu etkiler yönetilebilir. Enflasyon yüzde 65’lerden yüzde 30 civarına kadar düştü. Bizim öngörümüz yüzde 20 altındaydı bu sene için. Savaşla birlikte piyasalar beklentilerini yüzde 25’ kadar çıkarmış durumda. Piyasa enflasyonu yüzde 25 civarında görüyor” dedi.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Yapay Zeka Çağında E-Ticaretin Lojistiği Zirvesi'ne katıldı. Zirvede, E-ticaret sektörünün gelişiminde kritik rol oynayan lojistik süreçler, dijitalleşme ve yapay zeka uygulamaları geniş bir perspektifle ele alındı.

820 MİLYAR DOLARLIK BİR MAL VE HİZMET TİCARETİ İLE İŞTİGAL ETTİK

Programda konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "E-ticaret, giderek artan yeni ticaret yöntemi ve toplam ticaretin yüzde 20'sini oluşturuyor ve 3 trilyon doların 2024 hesaplamalarıyla bir hacme sahip. Ve de lojistik sektörü. Lojistik sektörü de Şerafettin Aras Bey'in de dediği gibi olmazsa olmaz sektörlerimizde önde gelen büyük bir sektör. E-ticaret de o tarihlerde toplam ticaretin içinde yüzde 4,5-5'lik bir paya sahipken, 2019 itibarıyla söylüyorum, toplam ticarette yüzde 20'lik bir paya 3-4 sene gibi kısa bir sürede ulaşmış oldu. Bugün Türkiye için gerek mal ticareti gerekse hizmetler ticareti ekonomimizde büyük bir yer tutuyor. Mal ihracatımız geçen yıl 273,5 milyar dolar. Buna karşılık aynı şekilde mal ithalatımız 365 milyar dolardı. Hizmet ihracatımız 122,5 milyar dolardı ki sizler hizmet üreticileri ve ihracatçılarısınız. Hizmet ithalatımız da yaklaşık 60 milyar dolar ve bunların toplamı 820 milyar dolarlık bir mal ve hizmet ticareti ile iştigal ettik. Ve milli gelirimiz 1,6 trilyon dolara yükseldi geçen sene. Milli gelirimizin yarısından fazlası mal ve hizmet ihracat ve ithalat, yani ticareti kadar bir hacim oluşturuyordu" dedi.

SURİYE'DE İÇ SAVAŞIN SONA ERDİRİLMESİNDE, TÜRKİYE KENDİNE YAKIŞAN BİR ROL ÜSTLENİYOR

Bakan Bolat, "Suriye'de iç savaşın sona erdirilmesinde, Suriye'de istikrarın sağlanmasında, İsrail'in soykırım ve katliamlarına karşı Gazze'nin, Batı Şeria'nın, Lübnan'ın haklarının savunulması ve oradaki masumların ve toprakların korunması çabalarında Türkiye gerçekten hem kendine yakışan ve kendi ağırlığını hissettiren önemli bir rol üstleniyor ve üstlendi. En son İran'la ABD ve İsrail arasındaki çatışmalarda da Türkiye, Pakistan, Mısır birlikte arabuluculuk noktasında her iki tarafla da, Amerika ve İran arasında mekik dokundu. Ve bu anlamda şimdilik iki gün boyunca bir ateşkes süreci, biraz kırılgan da olsa devam ediyor. Bunun ekonomiye yansımaları da şu şekilde: Körfez, özellikle Hürmüz Boğazı dünyada enerji kaynakları açısından zengin bir bölge. Petrolün yüzde 38'inin, doğal gazın yüzde 20'sinin, gübrenin yüzde 30'unun geçtiği bir bölge. İran, Hürmüz kartını kapatma tehdidini ortaya koyunca ciddi bir tabii volatilite, yani piyasalar allak bullak oldu. Enerji fiyatları, petrokimya fiyatları, gübre fiyatlarında artışlar oldu bütün dünyada. Ama bizde Allah'a şükür arz tedariki diye bir sorun yok. Depolarımız doluydu. Ve biz vatandaşımızın, sanayilerimizin, ekonomimizin bunlardan etkilenmemesini sağladık. Ve eşel mobil sistemiyle akaryakıt fiyatlarının da mallara ve kullanıcılara, sanayiye en az etkilenmesi için uğraştık" diye konuştu.

15 GÜNLÜK ATEŞKES KALICI ŞARTLARIN YERİNE GETİRİLMESİNİ SAĞLAR

Bakan Bolat, "Körfez savaşı lojistiğin ne kadar önemli olduğunu covidden sonra bize bir kez daha hatırlattı. Bu güzel coğrafya Avrasya'nın merkez ülkesi adeta bir kavşak, köprü geçiş noktası yine Türkiye'nin önemini bir kez daha ortaya koydu. Gerek doğudan batıya orta koridor, Zengezur koridoru, gerek Körfez Basra'dan yukarıya Irak üzerinden kalkınma yolu koridoru, gerek özellikle Habur-Irak üzerinden Suudi Arabistan ve Körfez'e ulaşan rota. Gerekse Türkiye'den Hatay, Suriye, Ürdün üzerinden Arabistan'a ve Körfez ülkelerine ulaşan karayolu koridorlarının ne kadar önemli olduğu ortaya çıktı. Bu vesileyle Suudi Arabistan'la da ilişkilerimiz mükemmel düzeyde ve 10 yıldır bir transit vize konusu vardı, o da dün itibariyle işlerlik kazanarak Türk TIR şoförlerinin Körfez'de transit Suudi vizesi alarak seyahat etmeleri de mümkün hale geldi. Burada tabii taşlar yerine bi şekilde oturacak. Ümit ediyoruz ki komşu ve kardeş ülkelerdeki bu fiziki yıkım ve insani kayıplar noktasında savaşın bir an önce durması. Ama barış şartları oluşsa bile bu 45 günlük savaşın ekonomilerde meydana getirdiği tahribatı gidermek o kadar kolay olmayacak. Çünkü burada gerek fiyat artışları konusu gerekse enerji kaynakları hasar aldı bir miktar. Kiminde LNG kaynakları, kiminde petrol kaynakları, kiminde alüminyum tesisi, kiminde gübre tesisi. Arz tedariki anlamında şartların yerine gelmesi yine biraz zaman alacak. Ve ümit ederiz ki bu 15 günlük ateşkes kalıcı şartların yerine getirilmesini sağlar. Dünyanın daha fazla kavgaya değil, barış, huzur ve ekonomik kalkınmaya ve refah artışına ihtiyacı var" dedi.

AVRUPA BİRLİĞİ PAZARLARINA TÜRKİYE'NİN İHRACATININ YÜZDE 60'I KARAYOLU İLE GİTMEKTE

Bakan Bolat, "Hizmetler sektörümüz bizim övündüğümüz güzide bir sektörümüz. Bunlardan lojistik sektör, 122,5 milyar dolar ihracat gelirinin 42,5 milyar dolarını hizmetler sektörü yaptı. Özellikle ihracatımızın yüzde 43'ünü oluşturan Avrupa Birliği pazarlarına Türkiye'nin ihracatının yüzde 60'ı karayolu ile gitmekte. Burada da ulaştırma kotaları büyük önem taşımakta, geçiş kotaları çok çok önem taşıyor. Bizim hizmetler sektörünü çok sevmemizin bir diğer nedeni de yaklaşık 63-64 milyar dolar fazla sağlıyoruz ve bu fazla sayesinde mal ticaretindeki, geçen sene 92 milyar dolar açığımız vardı, bunların kapatılarak cari işlemler açığının makul düzeyde olmasını sağladık. 2024'te 13 milyar dolar; 2025'te de 29,5 milyar dolardı bu anlamda. Lojistik sektörü 115 milyar dolar toplam milli geliriyle bizim 1,1 trilyon dolarlık milli gelirimiz içinde de çok önemli bir pay oluşturuyor ve tabii ki istihdama çok büyük katkı yapıyor" dedi.

TOPLAM E-TİCARETİN DE YAKLAŞIK YÜZDE 60'I PERAKENDE TİCARETTEN OLUŞMAKTA

Bakan Bolat, “E-ticaret parlayan bir sektörümüz. Batıdaki ABD tarafındaki büyük gruplar, doğuda Çin merkezli büyük grupların olduğu bir ortamda tam merkezde ortada da Türkiye'de hızla gelişen ve dünyadaki birçok büyük grupların, yatırımcıların dikkatini çeken başarılı e-ticaret firmalarımız var. Burada dediğim gibi 3 trilyondu geçen yılki rakam ve toplam ticaretin yüzde 20'siydi. Bu toplam e-ticaretin de yaklaşık yüzde 60'ı perakende ticaretten oluşmakta dedi.

SERBEST BIRAKILDILAR

Polisteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından şüpheliler, dün akşam saatlerinde adliyeye sevk edildi. Savcılık ifadesinin ardından tüm şüpheliler 'nitelikli dolandırıcılık' ve 'Resmi belgede sahtecilik' suçundan tutuklanma talebiyle Nöbetçi Sulh Ceza Mahkemesi'ne çıkarıldı. Mahkeme, A.A. yurt dışı çıkış yasağı adli kontrol şartıyla olmak üzere 4 şüphelinin serbest bırakılmasına karar verdi.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından şüphelilerin serbest bırakılmalarına itiraz edildiği öğrenildi. Öte yandan A.A.'nın savcılık ifadesinde üzerine atılı suçlamaları kabul ettiğini ve meydana gelen zararı ödeyeceğini belirttiği ifade edildi.

Soruşturmanın genişletilerek devam edeceği vurgulandı.

AK Parti'li Çelik, sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Türk Polis Teşkilatımızın 181'inci kuruluş yıl dönümü kutlu olsun. Kahraman polislerimizin vatan sevgisi, görev bilinci ve milletimizin dualarıyla yürüdüğü yol çok kıymetlidir. Adanmış bir şekilde şehadete yürüyen aziz şehitlerimizi rahmetle yad ediyoruz, kahraman gazilerimize şükranlarımızı sunuyoruz. Allah kahraman polislerimizi korusun" ifadelerini kullandı.

Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Törenin ardından İstanbul Emniyet Müdürü Yıldız ve beraberindeki emniyet müdürleri Taksim Meydanı’nda kurulan sergiyi gezdi. Yıldız, polislerle ve çocuklarla fotoğraf çektirdikten sonra tören alanından ayrıldı.

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Pemex direktörü ve Olmeca rafinerisi müdürü, yangının yalnızca kok kömürü depolama alanıyla sınırlı olduğunu ve kontrol altına alındığını bildirdi. Herhangi bir yaralanma söz konusu değil” ifadelerini kullandı.

150 kişilik personelle yangına müdahale edildiğini belirten Sheinbaum, yangın söndürme çalışmalarına Savunma Bakanlığı, Deniz Kuvvetleri ve yerel hükümet personelinin de destek verdiğini aktardı.

Yangın, Olmeca rafinerisinde bir aydan kısa süre içinde çıkan ikinci yangın olarak kayıtlara geçti. 17 Mart'ta aynı tesisin yakınındaki atık birikintilerinin alev alması sonucu çıkan yangında 5 kişi hayatını kaybetti.

Parkinsonun başlıca merkezi sinir sisteminin etkilendiği, uzun süreli bir nörodejeneratif hastalık olduğunu ifade eden VM Medical Park Pendik Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Süber Dikici, bilgilendirmede bulundu

Parkinsonun beyinde dopamin üreten sinir hücrelerinin hasar görmesi sonucu ortaya çıkan, hareketleri etkileyen kronik ve ilerleyici bir sinir sistemi hastalığı olduğunu işaret eden Doç. Dr. Dikici, “Yavaş hareket etme, titreme, kas sertliği ve denge problemleri gibi belirtilerle tanınan ve belirtilerin zamanla kötüleştiği bir sinir sistemi hastalığı olan Parkinsonda vakalarının çoğu belirli bir nedene bağlı olmadan ortaya çıkmakla birlikte, birkaç katkıda bulunan etmen belirlenmiştir. Bu hastalık, beynin ‘locus coeruleus ve substantia nigra’ adı verilen bölgelerindeki sinir hücrelerinin ölmesiyle açığa çıkar. Diğer olası nedenler arasında genetik faktörler, çevresel etkenler, ilaç kullanımı, yaşam tarzı ve önceki sağlık durumu sayılabilir” ifadelerini kullandı.

MOTOR DIŞI BELİRTİLER 20 YIL ÖNCE DE GÖRÜLEBİLİR

Parkinson hastalığının en tanınabilir belirtilerinin hareketle ilgili motor belirtiler olduğunu dile getiren Doç. Dr. Dikici, vücutta titreme, hareketlerde yavaşlama, eklemlerde sertlik ve öne eğilmiş yürüyüşe yol açtığını vurgulayarak şöyle devam etti:

“Motor dışı belirtiler, motor belirtilerin başlangıcından 20 yıl önce görülebilir. Bunlar arasında kabızlık, koku almada azalma, duygu-durum bozuklukları ve REM uykusu davranış bozukluğu gibi belirtiler yer alır. Genellikle, denge problemleri ve yürüme bozuklukları gibi hareketle ilgili belirtiler, hastalığın ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkar. Parkinson hastalığı, melanom, seboreik dermatit, büllöz pemfigoid ve rozasea gibi çeşitli cilt hastalıkları ile ilişkili olabilir.”

KAFEİN PARKİNSON RİSKİNİ AZALTIYOR

Parkinson hastalığının altında yatan neden bilinmediğini ancak başlıca genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi tarafından etkilendiğinin düşünüldüğünü belirten Doç. Dr. Dikici, “En önemli risk faktörü yaş olup, 65 yaşın üzerindekilerde yaygınlığı yüzde 1 ve 85 yaşın üzerindekilerde yaklaşık yüzde 4,3'tür. Çevresel riskler arasında pestisit veya ağır metal maruziyeti yer alır. İlginç bir şekilde kafein nörokoruyucu özellik sergileyerek Parkinson hastalığı riskini azaltır” dedi.

GENELLİKLE GENETİK NEDENLER SEBEP OLUYOR

Tanının genellikle nörolojik muayene sırasında saptanan motorla ilgili belirti ve bulgulara dayanmakla birlikte kranial MR gibi tıbbi görüntüleme yöntemlerinin tanıyı desteklediğini vurgulayan Doç. Dr. Dikici, “Parkinson hastalığının başlangıcı, genellikle yüzde 1'inin etkilendiği 60 yaş üzeri kişilerde görülür. 50 yaşından genç bireylerde de izlenebilir. O zaman bu durum erken başlangıçlı PH olarak adlandırılır. Çoklukla altında genetik nedenler vardır. Orta yaşta yapılan egzersiz, ileri yaşlarda Parkinson hastalığı riskini azaltabilir. Fiziksel aktivitenin, Parkinson hastalığını önlemede orta ila şiddetli fiziksel aktivite gerçekleştiren bireylerde yüzde 34 oranında risk azalması olduğunu göstermiştir” diye konuştu.

TEDAVİDE AZALAN DOPAMİN YERİNE KOYULUYOR

Parkison hastalığında temel tedavinin azalan dopaminin yerine koyulması olduğunu söyleyen Doç. Dr. Dikici, şu bilgileri paylaştı:

“Hastalar genellikle yaşam tarzı değişiklikleri ve fizik tedaviyi içeren bütüncül bir yaklaşımla yönetilir. Levodopa tedavisine başlandığında, aşırı protein tüketimi yerine iyi dengelenmiş bir Akdeniz diyeti önerilmektedir. Parkinson hastalığında cerrahi, ilaç tedavisinin artık yeterli olmadığı ileri evre Parkinson hastalarında uygulanabilir hale gelmiştir. Derin beyin stimülasyonu DBS, nörostimülatör adı verilen ve beynin belirli bölgelerine elektriksel impulslar gönderen bir tıbbi cihazın implantasyonunu içerir. DBS, motor dalgalanmalar ve ilaçlarla yeterince kontrol edilemeyen uygun hastalarda Parkinson hastaları için önerilmektedir.”

GEN TEDAVİSİ VE HÜCRE BAZLI TEDAVİLER ARAŞTIRMA SAFHASINDA

Gen tedavisi, nörokoruyucu tedaviler ve hücre bazlı tedavilerin henüz araştırma safhasında yerini almakta olduğunu ifade eden Doç. Dr. Dikici, “Düzenli fiziksel egzersiz, fizyoterapi ile birlikte veya tek başına, hareketlilik, esneklik, güç, yürüme hızı ve yaşam kalitesini korumak ve iyileştirmek için mutlaka önerilmelidir” ifadelerini kullandı.

İŞ VE UĞRAŞ TEDAVİSİ EN ÖNEMLİ ADIMLAR ARASINDA

Parkinson rehabilitasyonunun en önemli adımlarından birinin iş ve uğraşı tedavisi olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Dikici, “İnce el becerilerine yönelik aktiviteler, yazı yazma eğitimi, yürümeye yardımcı araç ve gerecin seçimi ve eğitimi, ev içi çevresel düzenlemeler ile günlük yaşamı kolaylaştırıcı cihazlarla hastaların fonksiyonelliği artırılmaya çalışılır. Örneğin, yürüme esnasında 'donma' meydana geliyorsa; hastanın adım atmasını kolaylaştırmak amacıyla bir ayağınızı hastanın ayağının önünde bulunduralım ve üzerinden atlamasını isteyelim. Adım attığını görmek hem hastaya, hem de bakım verene çok iyi gelecektir. Yine evde düşmeye neden olabilecek halı, kilim, paspas gibi düzensiz eşyaları kaldıralım. Unutmayalım ki her sorun, bilgi, özveri, tutarlılık ve sevgi ile daha kolay aşılır. Hastalığın her evresinde bunu unutmayalım” diye konuştu.

İTHALAT BİRİM DEĞER ENDEKSİ YÜZDE 5 ARTTI

İthalat birim değer endeksi, şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 5 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde yüzde 4,7 arttı, yakıtlarda yüzde 14,5 azaldı, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 7 azaldı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 7,2 arttı. İthalat miktar endeksi, şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 1,3 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde yüzde 2,7 azaldı, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 6,6 azaldı, yakıtlarda yüzde 5,6 azaldı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 6,1 arttı.

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, bir önceki yılın aynı ayına göre 6,3 puan artarak 2026 yılı Şubat ayında 92,7 oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Emniyet teşkilatının terör örgütlerinden zehir tacirlerine, trafik magandalarından siber çetelere, suç ve suçluların tamamına karşı gözünü kırpmadan mücadele ettiğine vurgu yaparak, "Yüksek bir şuur ve özveriyle 86 milyonun huzur ve güvenliği için canları pahasına görev yapan tüm polislerimize teşekkür ediyor, Rabb’im ayağınıza taş değdirmesin diyorum" diye konuştu.

Erdoğan, bölgede kriz, gerilim ve çatışma ortamının şiddetlendiği bu dönemde Türkiye’nin güvenli liman olarak temayüz etmesinde polislerin büyük payı bulunduğuna işaret ederek şöyle dedi:

"Sizler yeri geldiğinde sokak vandallarıyla, yeri geldiğinde birlik ve kardeşliğimizi hedef alan terörist unsurlarla, yeri geldiğinde 15 Temmuz darbe teşebbüsünde yaşandığı gibi köksüz ve satılık vatan hainleri ile mücadele ettiniz. Milletimizin başını yastığa rahatça koyması, huzur ve esenlik içinde hayat sürmesi için gerektiğinde ailenize ayıracağınız zamandan feragat ederek kendinizi ülkenize ve milletinize adadınız. Bunun için her birinizi tebrik ediyorum. Şunu hiçbir zaman unutmayın; Polisimiz devletimizin göz bebeğidir. Milletimizin iftihar vesilesidir. Bu aziz millet, İstiklal Harbi’nin en sancılı günlerinde müstevlilerin işgal altında tuttuğu Gaziantep Akyol Polis Karakolu’nda serpuşundan çıkardığı ay yıldızlı al bayrağı önce öpüp sonra karakolun gönderine çeken Serkomiser Mehmet Fevzi Efendi’yi nasıl unutmadıysa, 15 Temmuz gecesi milletimizin namusuna sahip çıkan kahraman polislerimizi, şehit ve gazilerimizi nasıl ebediyen hafızasına kazıdıysa, sizlerin bu emeğini, bu çabasını, bu adanmışlığını da asla unutmayacaktır. Devlet olarak emniyet teşkilatının yanında olmaya, sizlere en güçlü desteği sunmaya devam edeceğiz. Rabbim yar ve yardımcımız olsun."

DOLU ÇİÇEKLERİ VURDU

Değirmenci, "Geçimimizi çilekle sağlıyoruz. Daha önceki senelerde bu mevsimde hasat yapıyorduk ancak bu sene yağmurdan dolayı henüz çiçeklenme aşamasında. Dün yağan dolu çiçekleri vurdu ve çürümeye neden oldu. Yüzde 30-40 civarında zararımız var. Masrafımız çok, işçi de tutuyoruz. Bu yıl hava şartları bizi çok kötü etkiledi" dedi.

ÇOK FAZLA YAĞIŞ ALDIK

Aynı mahallede üretim yapan Hasan Erdem ise yağışların hasat takvimini bir ay kaydırdığını belirterek, "Geçen yıllarda, 23 Nisan'da Sason merkezinde çilek satardık. Bu yılki tabloya bakılırsa 15 Mayıs'tan önce ürün çıkmayacağını düşünüyoruz. Daha gübreyi bile veremedik, yeni gübrelere başlıyoruz Çok fazla yağış aldık, felaket bir durumla karşı karşıyayız" diye konuştu.

"Cumhuriyetimizin banisi, Gazi Mustafa Kemal Atatürk; mensubu olmaktan büyük bir onur duyduğum ve mazisine nice kahramanlık destanını sığdırmış Türk Polis Teşkilatı’nın 181’inci kuruluş yıl dönümü vesilesiyle, kahraman mesai arkadaşlarımla birlikte saygıyla huzurunuzdayız. Emniyet Teşkilatımız, kurulduğu 1845 yılından bu yana yurdumuzun her bir köşesinde huzur ve güvenliğin sağlanması için hiçbir fedakarlıktan kaçınmadan çalışmayı sürdürmektedir. Suç ve suçluyla mücadelede üstün bir azim ve kararlılıkla görev yapmakta; milletimizin huzurunu tehdit eden her türlü suç odağına karşı tavizsiz bir duruş sergilemektedir. Milletine adanmışlık ve vatan uğruna fedakarlık mirasını taşıyan ecdadımızın ferasetiyle, ülkemizin bütünlüğünü ve milletimizin birliğini ebediyen muhafaza etmekte kararlıdır. Gücünü kanunlardan, desteğini aziz milletimizden alan Türk Polis Teşkilatımız; gösterdiğiniz hedefler doğrultusunda ve ilkelerinizin ışığında, istiklal ve istikbalimize kasteden her türlü tehdide karşı aynı azim ve inançla görevini ifa edecek; 'en büyük eserim' dediğiniz ve bizlere emanet ettiğiniz Cumhuriyetimizi ilelebet yaşatmak için var gücüyle çalışmaya devam edecektir. Her bir personelimizle birlikte 181'inci kuruluş yıl dönümüne erişmenin gururunu yaşarken; başta zatıaliniz olmak üzere İstiklal Mücadelesinin tüm kahramanlarını, aziz şehitlerimizi rahmet ve minnetle anıyor, kahraman gazilerimize şükranlarımı sunuyorum. Cesareti, sadakati ve sarsılmaz vazife şuuruyla milletimizin gurur kaynağı olan Türk Polis Teşkilatı’nın 181’inci kuruluş yıl dönümünü en içten dileklerimle kutluyorum. Ruhunuz şad olsun."

Özel, sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Milletimizin huzuru ve güvenliği için büyük bir sorumluluk üstlenen Türk Polis Teşkilatımızın kuruluşunun 181’inci yılı kutlu olsun. Bugün polislerimizin ağır sorunları var. İktidarımızın ilk 100 gününde; 260 saat mesaiye, mobbinge, ekonomik çıkmaza son vereceğiz. Polislere sendika hakkını mutlaka tanıyacağız. 12-24, 12-36 çalışmayı bitireceğiz. Fazla mesai ödemelerini eksiksiz yatıracağız. Lojman ve kreş hakkını mutlaka uygulayacağız. Emekli polisi sefaletten kurtaracağız, intibak sorununu çözeceğiz. Görevi başında olan tüm emniyet mensuplarımıza kolaylıklar diliyor, şehitlerimizi rahmet, gazilerimizi minnetle anıyorum” ifadelerini kullandı.

Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 'Suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme ve uç işlemek amacı ile kurulan örgüte üye olma', 'Rüşvet', 'Suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama ve imar kirliliğine neden olma' suçlarından yürüttüğü soruşturma kapsamında Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey ve tutuklu bulunan eski Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem'in de aralarında bulunduğu 35 kişi tutuklandı. Şüphelilerden Bozbey'in eşi, kızı ve kardeşi ile cezaevinde bulunan 1 tutuklunun da olduğu 24 kişi adli kontrolle serbest kalırken, 4'ü ise ev hapsine çarptırıldı.

Soruşturma sürerken, İçişleri Bakanlığı tarafından Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Mustafa Bozbey’in savcılıktaki ifadesi ortaya çıktı. 1988 ve 1996 yılında kurduğu iki farklı şirketteki hisselerini, 1999 yılında Nilüfer Belediye Başkanı seçildikten sonra aile bireylerine devrettiğini belirten Bozbey, hakkındaki suçlamaları reddedip, etkin pişmanlıktan yararlanmak istemediğini söyledi. Tutuklu eski belediye başkanı Turgay Erdem’e imza yetkisi verildiği yönündeki iddiaları reddeden Bozbey, “Etkin pişmanlıktan yararlanmak istemiyorum. 2014-2019 yılları arasında Nilüfer Belediye Başkanlığı döneminde başkan yardımcısı Turgay Erdem'e koordinatör başkan yardımcılığı görevini vermemdeki amaç, belediyelerdeki iş ve işlemlerin hızlandırılmasıydı. Ben kesinlikle dönemin belediye başkan yardımcısı Turgay Erdem'e tek imza şeklinde bir yetki vermedim. Dosyaya ibraz etmiş olduğum belge içeriğinden de anlaşılacağı üzere ben sadece Turgay Erdem’e koordinatör başkan yardımcılığı görevlendirmesi yaptım. Ben bu yetkiyi Turgay Erdem'e kötüye kullanması amacıyla vermedim. Ben halkla ve vatandaşla hemhal olan bir belediye başkanıyım. Ben bu yetkiyi dışarıda vatandaşlara daha iyi hizmet edebilmek ve belediyenin iç işleyişindeki işleri hızlandırmak için Turgay Erdem’e verdim. Onun da bu yetkiyi kötüye kullandığını düşünmüyorum. Bu görevlendirmenin tarihi de 2009 yılıdır ve görevlendirme süresi 5 yıllıktır. Görevlendirme süresi 2014 yılında bitmiştir” ifadelerini kullandı.

EMİN ADANUR’UN BEYANLARI İFTİRA NİTELİĞİNDEDİR

Eski Bursaspor Başkanı, müteahhit Emin Adanur’un iddialarına ilişkin de Mustafa Bozbey, “2024 yılında Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı seçildikten sonra benden ihale konularında usulsüz talepleri oldu. Ben onları karşılamayınca kendisi bana husumet besledi ve dosya içerisinde bulunan beyanları verdi. Bu beyanların hepsi iftira niteliğindedir ve hiçbirisi doğru değildir. Emin Adanur'un 7252 ada 1 parseldeki parsel ve diğer ada pafta parsellerde usulsüzlük karşılığı rüşvet verildiği iddiaları tamamen iftiradır. Ben kendisinden kesinlikle bir daire istemedim. Aramızda böyle bir konuşma dahi yoktur. Benim böyle bir şeye ihtiyacım da yoktur. Emin Adanur’un babası Mehmet Adanur bana gelerek ‘Benim oğlum iftira atıyor ben bu konularla ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına dilekçe verdim, dedi’ diye konuştu.”

BEN HİÇBİR PROJEYİ KARDEŞİMİN EŞİNE YÖNLENDİRMEDİM

Rüşvet verdiği iddia edilen inşaat firması yetkilisi M.Z.A. ile de 40 yıllık arkadaşlıklarının bulunduğunu söyleyen Bozbey, “M.Z.A. ile aramda kesinlikle söz konusu yerlere ilişkin herhangi bir konuşma geçmedi. Kendisinin herhangi bir projesinde usulsüzlük karşılığında rüşvet almadım. Söz konusu daire geçişleri dayımın oğlu M.D.’ye ait gayrimenkul firmasına yapılmıştır. Benim bu firmayla bağlantım yoktur. Ben Nilüfer Belediye Başkanlığı döneminde hiçbir kimseyi proje çizimi için kardeşimin eşi İ.A.B.’ye ait mimarlık firmasına yönlendirmedim. Ben hiç kimseyi ve bana soran hiç kimseyi İ.A.B.’nin mimarlık firmasına yönlendirmedim. Ancak ortada bir hayır işi varsa kardeşimin eşi olması sebebiyle İ.A.B.’ye bazı hayır işlerini yönlendirdim. Bu işlerde cami, okul, sağlık ocağı gibi kamusal işlerdi” dedi.

DAYIMIN OĞLUNUN FİRMASINDAKİ TAPU GEÇİŞLERİYLE ALAKAM YOKTUR

Dayısının oğlu olan M.D.’nin gayrimenkul firmasıyla bağının olmadığını da söyleyen Bozbey, “Bir dönem öz dayımın oğlu M.D.'nin yanında Nilüfer Belediye Başkanlığımdan sonra danışman olarak çalıştım. Ancak kesinlikle dosya kapsamında bana sormuş olduğunuz bu firmaya, şüpheli müteahhit firmalardan geçen tapu geçişleriyle benim alakam yoktur. Dayımın oğlunun firmasının, şüpheli müteahhit firmalardan geçen tapu geçişlerinde hesap hareketlerine rastlanılmaması hakkında bilgim yoktur. Ancak daha önce inşaat sektöründe çalışmamdan ötürü tapu satışlarında zaman zaman elden nakit para verilmek suretiyle yapıldığını biliyorum ama şu anda yasa gereği bu satışlar banka aracılığı ile yapılıyordu” ifadelerini kullandı.

GÖNDERDİĞİMİZ PARANIN BİR KISMINI PARÇA PARÇA ALDIK

Soruşturma kapsamında adli kontrolle serbest kalan eşi Seden Bozbey’in yetkili müdür olduğu özel okullar hakkındaki sorulara da yanıt veren Bozbey, şöyle konuştu:

“Beşevler Mahallesi’nde bulunan özel okula ait inşaatın yapım işini o tarihte M.D.’ye ait gayrimenkul üstlendi. Dosya içerisinde bulunan 8 milyon TL’lik para hareketinin faturaları da vardır. Okul arsasını teminat göstermek suretiyle kredi kullanıldı. O tarihte bankalardan yaklaşık 21 milyon TL’lik kredi kullandık. Krediyi kullandıran bir tanesinin talebi üzerine başka amaçlarla kullanılmaması için paranın inşaatı yapacak firmaya ödenmesi talebinde bulundu. Bunun üzerine para öncelikle tek seferde M.D.’ye ait firmaya ödendi. İnşaatın aşamasına göre fazla ödeme yapıldığı için kredi geri ödemesi ve diğer bir kısım ödemeler bakımından bu para M.D.’nin firması üzerinden okul tarafından aktarılmıştır. Bu iki firma arasında çalışan cari bir hesap benzeri ortaya çıkmıştır. Eşim Seden Bozbey'e dayımın oğlu M.D.’nin firmasından gelen paralar okulun kredi, SGK ve vergi ödemeleri içindir. Bu SGK ödemelerinin okulun inşaatının yapım sürecinde çalışan işçilerin SGK ödemeleridir ve diğer firma SGK borçlarına karşılıktır. Yoksa M.D.’nin firmasının okulun kendi çalışanlarının SGK ödemeleri değildir. O tarihte sıkışıklığımız olmuştu. Biz de M.D.’nin firmasına peşin gönderdiğimiz paranın bir kısmını parça parça almış olduk. Eşim Seden Bozbey'e çok fazla para gelince muhasebesel olarak bir sıkıntı yaşanmaması için kızım Side Bozbey'e gönderilmiştir. O da bu paraları okulun ve dershanenin vergi borçlarını ödemek için kullanmıştır.”

İLGİLİ FİRMA İLE İLGİLİ TEDBİR KARARI OLSA İHALEYE GİREMEZDİ

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik soruşturmada adı geçen şirketin Bursa Büyükşehir Belediyesi’nden ihale aldığı yönündeki iddiaların da sorulduğu Bozbey, “Söz konusu ihale EKAP (Elektronik Kamu Alımları Platformları) sisteminden yapılmıştır. İhalede herhangi bir usulsüzlük yoktur. Ben ilgili firmayı da tanımam. İlgili firma ile ilgili bir tedbir kararı olsa ihaleye giremezdi. İlgili firma hakkında yürütülen soruşturma olup, olmadığını bilmem de mümkün değildir. Aksine ihale yasaklı olmayan bir firmanın ihaleye sokulmaması ihaleye fesat karıştırma suçunu oluşturur. Dosya kapsamında bana sorulan iddiaların hiçbirisini kabul etmiyorum M.D.’ye ait gayrimenkul firması ve N.E.’ye ait inşaat firması benim yönettiğim firmalar, benim kurduğum firmalar değildir” dedi.

Üzerine atılı suçlamaları reddeden Mustafa Bozbey’in, “Ben kesinlikle çıkar amaçlı bir suç örgütü kurmadım. Usulsüzlük yapmadım. Ben hiç kimseden de bir rüşvet almadım. Bu iddiaları kendime zül kabul ediyorum ve iddiaların hepsini reddediyorum. Üzerime atılı suçlamaları kabul etmiyorum” dediği öğrenildi.

SİLİKON MASKELİ SALDIRGANLAR

Yoğun bakımda tedavi gören Münire ve Yusuf Coşkun taburcu edildi. Coşkun ailesinin çocuklarına tetikçilik yaptırmak istediği iddia edilen şüpheliler tarafından saldırının gerçekleştirilmiş olabileceği belirtilirken, polis, saldırganların kimliğini tespit edip, yakalamak için çalışmalarını sürdürüyor.

KARNIMDAN VURULUNCA ÖLECEĞİMİ HİSSETTİM

Olay günü yaşadıklarını anlatan Münire Coşkun, “Çocuklarımla uyuduğum sırada kapıdan ses geldi. Kapıyı oğlum araladı. ‘Polisiz’ demeye kalmadan ateş etmeye başladılar. Oğlum ‘kaç’ diye bağırdı. Oğlum pencereden atladı. Ben de 7 yaşındaki küçük çocuğumu pencereden çıkarmaya çalışırken sırtıma bir mermi isabet etti. Döndüğüm sırada karnıma da kurşun isabet etti. Karnımdan vurulunca öleceğimi düşünüp, dua ettim. Daha sonra çocuğumun üzerine düştüğüm sırada koluma bir mermi daha isabet etti, ardından bir kurşun daha geldi” dedi.

CAN GÜVENLİĞİMİZ TEHDİT ALTINDA

Korkarak yaşadığını belirten Coşkun, yetkililerden şüphelilerin yakalanmasını talep etti. Coşkun, “Bu caniler resmen bizi katletmeye gelmiş. Can güvenliğimiz hala tehdit altında, sürekli oğlumu tehdit ediyorlar. Şikayetçi olduk, buna rağmen polis ekiplerine sürekli asılsız ihbarlarda bulunuyorlar. Korkarak yaşıyoruz. Son 2 yıldır sabahlara kadar uyuyamıyoruz, nöbet tutarak ancak dinlenebiliyoruz. Çocuklarım lavaboya giderken peşlerinden gidiyorum, dışarı çıktıklarında arkalarından ayrılmıyorum. Bu kadarını yapabileceklerini bilmiyordum. Evimize gelip kadına ve çocuğa silah sıkacaklarını hiç düşünmedim. Saldırganlar oğlumu yanlarına almak istedi. Sanal medyada, eve gelip bazı kişilere küfretmesini istediler. Biz kabul etmeyince aramızda husumet başladı” dedi.

BACAĞIMDAKİ KEMİKLER PARAMPARÇA OLDU

Olay günü bacaklarından vurulduktan sonra ağır ameliyatlar geçirdiğini aktaran Yusuf Coşkun, “Silahlı saldırı sırasında evde yatıyordum. Beşinci merminin isabet etmesinin ardından ayağa kalktım, ne olduğunu anlayamadım. O sırada annemi yerde yatarken gördüm. Gözümü hastanede açtım. Şüpheliler maskeliydi, hiçbir anlam veremedim. İki hafta boyunca yoğun bakımda kaldım. İki kez ağır ameliyat geçirdim. Bacağıma 7 kurşun isabet etti, paramparça oldu. Sırtımda da bir kurşun var, onun için de ameliyat olacağım” diye konuştu.

MOLOTOFKOKTEYLİ ATTILAR

Şüphelilerin daha önce kendilerini tehdit ettiğini ve evlerine saldırı düzenlediğini belirten Coşkun, “Daha önce bu kişiler, abim motosiklet üzerindeyken üzerine bir şarjör mermi boşalttı ancak isabet etmedi. Ardından evimize gelerek molotofkokteyli attılar. Her defasında bizi tehdit ettiler. Kendilerinden şikayetçi olduk ancak evimize gidemiyoruz. Olaydan sonra da sanal medyada yaptıkları yorumlarla tehditlerini sürdürdüler. Yetkililerden bu kişilerin yakalanmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Doğal bir şifa kaynağı olarak bilinen zerdeçal, içeriğindeki kurkumin ile bağışıklığı güçlendirir. Ancak "doğal olan zararsızdır" düşüncesiyle aşırıya kaçmak, vücutta ciddi sorunlara yol açabilir.

İşte O Kritik Riskler

Mideyi Yorar: Gastrit veya reflüsü olanlarda mide asidini artırarak yanma ve ağrı yapar.

Karaciğer Tehlikesi: Kontrolsüz kullanım karaciğer enzimlerini bozabilir.

Kanama Riski: Kan sulandırıcı etkisi nedeniyle ameliyat öncesinde ve sonrasında tüketilmemelidir.

İlaç Etkileşimi: Özellikle diyabet ve tansiyon ilaçlarının etkisini değiştirebilir.

Ne Kadar Tüketilmeli

Sağlıklı bir yetişkin için günlük güvenli miktar 1-3 gram (yaklaşık bir çay kaşığı) kadardır. Eğer kronik bir rahatsızlığınız veya düzenli kullandığınız bir ilaç varsa, zerdeçalı kür haline getirmeden önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ekiplere çiçek veren Kırıkkale Belediye Başkan Yardımcısı Tuncay Tuncer, "Sizlere küçük bir sürpriz hazırlamak istedik. Konuyla ilgili emniyetimizin haberi vardı. Ayağınıza taş değmesin. Türk Polis Teşkilatı'nın 181'inci kuruluş yıl dönümü kutlu olsun" dedi

Asla Bozulmayan Tek Gıda: Arkeologlar, antik Mısır mezarlarında buldukları 3 bin yıllık balların hala yenilebilir olduğunu kanıtladı. Doğal koruyucu yapısıyla bal, zamanın etkileyemediği tek besin.

Kediler Sizi Anlıyor (Ama Umursamıyor): Araştırmalar, kedilerin sahiplerinin ses tonunu tanıdığını ancak evrimsel süreçleri gereği çoğu zaman tepki vermemeyi tercih ettiklerini gösteriyor.

Mutlak Sessizliğin Dehşeti: ABD'deki "Dünyanın en sessiz odasında" dış sesler %99.9 oranında yok edilir. Bu odada geçireceğiniz birkaç dakikadan sonra, kendi kan akışınızı ve kalp atışınızı bir davul sesi gibi duymaya başlarsınız.

Kutup Ayıları Aslında Şeffaf: Beyaz göründüklerine bakmayın; kutup ayılarının tüyleri pigment içermez ve şeffaftır. Işığı yansıttıkları için beyaz görünürler, altlarındaki deri ise aslında simsiyahtır!

Beynimiz Bir "Su Deposu": İnsan beyninin %75'i sudur. Bu oran, gün içinde neden bir bardak suyun bile odaklanma yeteneğinizi bu kadar değiştirdiğini açıklıyor.

Gözler Beynin Uzantısıdır: Gözlerimiz sadece ışığı toplar; asıl "görme" eylemi beynin arka kısmında gerçekleşir. Anatomik olarak göz, beyin dokusunun dışarı sarkmış bir parçasıdır.

Yarım Beyinle Uyku: Yunuslar, uyurken beyinlerinin bir yarısını kapatıp diğerini açık tutarlar. Solunumu kontrol etmek ve tehlikeleri fark etmek için bir gözleri hep açık uyurlar.Hapşırık Hızı: Bir Yarış Arabası Kadar Hızlı! Bir hapşırığın hızı saatte yaklaşık 160 km/s’ye ulaşabilir. Bu hız, otoyollardaki hız sınırının bile üzerindedir! Ayrıca, hapşırırken gözlerinizi açık tutmanız imkansızdır; bu, beyninizin gözlerinizi korumak için uyguladığı istemsiz bir reflekstir.

Aydınlığın Mucidi Karanlıktan Korkuyordu: Dünyayı aydınlatan ampulün mucidi Thomas Edison, aslında karanlıktan korkuyordu! Belki de binlerce kez deney yapıp ampulü icat etme azminin arkasında bu korkusu yatıyordu. Bugün gecelerimiz aydınlıksa, bunu Edison’un çocuksu korkusuna borçlu olabiliriz.

Kaza, saat 17.30 sıralarında D-100 karayolu Akçaağıl köyü yakınlarında meydana geldi. Suşehri yönünden Tokat istikametine giden Azer Çelik yönetiminde 58 AGK 143 plakalı otomobil sürücüsünün kontrolünden çıkarak şarampole devrildi. Kazada otomobilde bulunan sürücü ile birlikte Serkan Durna ve Yasin Mete yaralandı. Araç içerisinde sıkışan sürücü Azer Çelik, Suşehri İtfaiye ekipleri tarafından çıkarıldı. Yaralılar olay yerine gelen ambulanslarla Suşehri Devlet Hastanesi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı. Kazayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Olaya ilişkin soruşturma başlatıldı.

Doğanın Kucağında Zorlu Mesai

Kış uykusundan uyanan toprak, baharın ilk ışıklarıyla birlikte mucizesini sergilemeye başladı. Özellikle Kahramanmaraş, Diyarbakır ve Erzincan’ın yüksek rakımlı bölgelerinde yetişen, yerel dilde "gulik" olarak da adlandırılan bu özel bitki için hasat mevsimi açıldı. Karların erimesiyle birlikte sarp arazilere tırmanan bölge halkı, kilometrelerce yol kat ederek bu kıymetli otu toplamak için yoğun bir mesai harcıyor.

Hem Şifa Kaynağı Hem Geçim Kapısı

Dayanıklılığı ve mineral zenginliğiyle bilinen bu yaban otu, sadece bir besin maddesi değil, aynı zamanda köylü için önemli bir ekonomik değer taşıyor. Toplanması oldukça zahmetli olan bitki, pazar tezgahlarında yerini alır almaz yoğun ilgi görüyor. Bölgesine göre kilogram değişen ürün, hem taze tüketiliyor hem de kış hazırlıkları için konserve yapılarak saklanıyor.

Mutfakların Vazgeçilmezi: Nasıl Tüketiliyor

Kendine has aromasıyla gurme damaklara hitap eden bu bitki, Anadolu mutfağında çok yönlü bir kullanım alanına sahip:

Hamur İşleri: Çıtır çıtır böreklerin ve geleneksel gözlemelerin iç harcı olarak.

Ana Yemekler: Pilavlara tat katan, boranı olarak hazırlanan veya yumurta ile kavrulan sofraların baş tacı.

Sağlık Deposu: Çorbalarda kullanılan ve vücut direncini artırdığına inanılan doğal bir takviye.

Uzmanlar ve yerel satıcılar, bitkinin özellikle sindirim sistemini düzenlemede ve formda kalmada etkili olduğunu vurguluyor. Tamamen doğal ortamda, hiçbir ilaçlama veya gübreleme olmadan yetişen bu dağ mucizesi, sağlıklı beslenmek isteyenlerin ilk tercihi olmaya devam ediyor.

.

Olay, saat 16.30 sıralarında Debboylar mevkisi Truva Sokak'taki bir apartman dairesinde meydana geldi. Henüz belirlenemeyen bir nedenle Şefik S. ve eşi Selver S. arasında tartışma çıktı. Taraflar arasında yaşanan gerginlik sırasında Şefik S., evde bulunan tüfekle Selver S.'ye ateş açtı. Selver S., kanlar içinde yere yığılırken, silah sesin duyan komşular durumu 112 Acil Çağrı Merkezine bildirdi. Olay yerine gelen sağlık ekipleri Selver S.'nin hayatını kaybettiğini belirledi. Şefik S.’nin gözaltına alındığı olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

UZMANLAR ALOE VERA YAĞININ YAŞLANMA KARŞITI ETKİLERİNE DİKKAT ÇEKTİ

Aloe vera yağı, içerdiği antioksidanlar ile ince çizgilerin ve kırışıklıkların görünümünü hafifletiyor.

Cilt yenilenmesini desteklemesiyle yaşlanma belirtilerini azaltan bu doğal yağ, özellikle hassas ciltler için güvenli bir seçenek sunuyor. Uzmanlar, düzenli kullanımda cildin daha genç ve parlak göründüğünü belirtiyor.

ALOE VERA YAĞI SAÇ BAKIMINDA DA ÖNE ÇIKIYOR

Saç derisinde oluşan kaşıntı ve kepek sorunlarına karşı da etkili olan aloe vera yağı, saç tellerini besleyerek yumuşaklık ve parlaklık kazandırıyor. Saç diplerine masaj yapılarak uygulandığında, saç sağlığını korumaya yardımcı oluyor. Aloe vera yağı, hem cilt hem de saç bakımında doğal ve etkili bir çözüm olarak öne çıkıyor.

Aloe vera yağı, çok yönlü faydalarıyla günlük bakım rutinlerinde giderek daha fazla tercih ediliyor. Doğal içerikli bakım ürünleri arayanlar için aloe vera yağı, etkili ve güvenilir bir alternatif sunuyor.

Saldırının ardından olay yerinden kaçan şüphelilerin kiralık araç kullandığı tespit edildi. Polis ekipleri, şüphelilerin yakalanması için geniş çaplı çalışma başlattı.

Asayiş ve olay yeri inceleme ekipleri, çevrede güvenlik önlemleri alarak çalışma yaptı. Yapılan incelemelerde araç çevresinde ve sokak üzerinde 7 adet boş kovan tespit edildi. Kurşunların hedefi olan oto kurtarma aracında maddi hasar meydana gelirken, saldırı sırasında araçta ve çevrede kimsenin bulunmaması yaralanma veya can kaybını önledi.

Kars Emniyet Müdürlüğü ekipleri, saldırıyı gerçekleştiren şüpheli veya şüphelilerin kimliklerini tespit etmek ve yakalamak için çevredeki güvenlik kameralarını incelemeye aldı. Soruşturma sürüyor.

Nevşehir İl Jandarma Komutanlığı ekipleri, Acıgöl ilçesi ile Kurugöl Köyü’nde hurdacılık ve motosiklet tamiri yapan A.T. ve M.E.’nin motosikletlerin şase numaralarını kazıyarak yasa dışı şekilde kullanımına olanak sağladıklarını tespit etti. Bu kapsamda iki ayrı adrese düzenlenen operasyonda A.T. ve M.E. yakalandı. Yapılan aramalarda 31 adet tescilsiz motor bloğu, 18 adet şase numarası kazınmış motor bloğu, 6 adet farklı kişilere kayıtlı motor bloğu ile 2 adet parçalanmaya hazır motosiklet ele geçirildi. Gözaltına alınan şüphelilerden A.T., İlçe Jandarma Komutanlığı’ndaki ifadesinin ardından, M.E. ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Polis, kazayla ilgili soruşturma başlatt

Balın yapısında bulunan enzimler, vitaminler ve antioksidanlar oldukça hassas bileşenlerdir. Bu yüzden yüksek ısıya maruz kaldığında doğal yapısı bozulabiliyor. Özellikle balı kaynar çaya karıştırmak ya da sıcak sütle birlikte tüketmek, onu faydalı bir besin olmaktan çıkarıp sıradan bir tatlandırıcıya dönüştürebiliyor. Uzmanlara göre balın en değerli yönü, işlenmemiş ve doğal yapısını koruması. Yüksek sıcaklık ise bu koruyucu etkiyi ciddi şekilde zayıflatıyor.

Bal yüksek ısıyla temas ettiğinde, içeriğinde HMF olarak bilinen hidroksimetil furfural adlı bir bileşik artış gösterebiliyor. Bu madde doğal olarak düşük seviyelerde bulunabilse de sıcaklık yükseldikçe miktarı da artıyor. Bu nedenle balı sürekli yüksek ısıyla buluşturmak, zamanla içeriğini değiştirebiliyor. Aynı anda balın bağışıklığı destekleyen doğal enzimleri de etkisini kaybedebiliyor. Yani bal hem besleyici gücünü yitiriyor hem de doğal antibakteriyel özelliğinden uzaklaşıyor.

Bal tüketirken en önemli noktalardan biri sıcaklık kontrolü. Eğer çay ya da sütle birlikte kullanacaksanız, içeceğin biraz ılımasını beklemek gerekiyor. Genel kural oldukça basit: Parmağınızı yakmayacak seviyedeki ılık sıcaklık, bal için daha uygun kabul ediliyor. Bu şekilde kullanıldığında bal hem lezzetini hem de doğal içeriğini daha iyi koruyabiliyor.

Birçok kişi kek, kurabiye ya da farklı tariflerde şeker yerine bal kullanınca daha sağlıklı bir seçim yaptığını düşünüyor. Ancak fırın sıcaklığı da balın doğal yapısını bozabiliyor. Yani pişirme sürecinde kullanılan bal, besin değerinin büyük kısmını kaybederek sadece tat veren bir malzemeye dönüşebiliyor. Kısacası bal, pişirildiğinde “sağlıklı tatlandırıcı” olmaktan uzaklaşabiliyor.

Bal tüketimiyle ilgili en çok konuşulan konulardan biri de metal kaşık meselesi. Halk arasında metal kaşığın balı zehirlediğine dair yaygın bir inanış var.

Bu ifade abartılı olsa da, balın asidik yapısı nedeniyle uzun süre metal yüzeyle temas etmesi çok ideal görülmüyor. Bu yüzden bal tüketirken tahta kaşık kullanmak daha doğru ve daha pratik bir tercih olabilir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, özellikle çiğ ve işlenmemiş balın bağırsak sağlığı üzerinde olumlu etkileri olabileceğini gösteriyor. Doğal balın prebiyotik özellik taşıyabildiği ve sindirim sistemini destekleyebildiği biliniyor. Ancak bu etkilerin ortaya çıkması için balın doğru şekilde tüketilmesi gerekiyor.

Uzmanlardan avokado ve yulaf önerisi: Lif alımında çifte etki

Avokado, 100 gramında ortalama 6-7 gram lif barındırıyor ve bu özelliğiyle sindirimi destekliyor. Yulaf ise çözünür lif bakımından öne çıkıyor. Uzmanlar, yulafın içerdiği β-glukan, fonksiyonel protein ve fitokimyasallar sayesinde kalp sağlığına da olumlu etki yaptığını belirtiyor. Avokadoyu yulafla karıştırarak hazırlanan kremsi karışım, hem bağırsak dostu bir atıştırmalık sunuyor hem de kan şekeri ve kolesterol seviyelerinin dengelenmesine yardımcı oluyor. Tuz ve karabiber eklenerek hazırlanan bu karışım, özellikle sabah kahvaltılarında veya ara öğünlerde pratik ve sağlıklı bir alternatif olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, bu tür kombinasyonların sindirimi kolaylaştırdığına ve uzun vadede bağırsak sağlığını koruduğuna dikkat çekiyor.

Tam tahıllı ekmek ve avokado: Kahvaltıda lif deposu

Tam tahıllı ekmek, karmaşık karbonhidratlar ve yüksek lif içeriğiyle avokadoyla birleştiğinde besleyici bir öğüne dönüşüyor. Her dilimi 2-5 gram lif sağlayan tam tahıllı ekmek, avokadonun lif ve sağlıklı yağlarıyla birleşince, özellikle kahvaltılarda tercih edilen doyurucu ve sağlıklı bir seçenek sunuyor. Uzmanlar, avokadonun ezilerek tam buğday ekmeği üzerine sürülmesini ve üzerine cherry domates ile limon dilimi eklenmesini öneriyor. Bu sayede hem lif alımı artıyor hem de güne enerjik başlamak mümkün oluyor. Ayrıca bu kombinasyon, iltihabı azaltma ve bağırsak sağlığını iyileştirme konusunda da etkili sonuçlar veriyor.

Nohut, yarım bardakta 6.3 gram lif içeriğiyle dikkat çekiyor ve bitkisel protein kaynağı olarak öne çıkıyor. Avokado ile bir araya getirildiğinde, bağırsak dostu ve doyurucu bir öğün elde ediliyor. Haşlanmış nohut, avokado, soğan, domates, limon suyu, tuz, karabiber ve kişniş yaprakları ile hazırlanan karışım, hem lif hem de protein ihtiyacını karşılıyor. Bu pratik tarif, özellikle lif eksikliği yaşayanlar ve sindirim sistemini güçlendirmek isteyenler için ideal. Uzmanlar, bu tür bitkisel protein ve lif kombinasyonlarının uzun vadede kalp sağlığını da desteklediğini belirtiyor.

Keten tohumu ve avokado: Sağlıklı yağlar ve lifin gücü

Keten tohumu, yüksek oranda alfa-linolenik asit (ALA), kaliteli protein ve lif içeriyor. Dr. Saurabh Sethi, keten tohumunun hormon dengesini sağladığını ve bağırsak alışkanlıklarını iyileştirdiğini ifade ediyor. Avokado ile birlikte tüketildiğinde, bu iki besin bağırsak sağlığını maksimum seviyeye çıkarıyor. Kavrulmuş veya öğütülmüş keten tohumları, avokado tostunun, smoothienin ya da salataların üzerine serpilerek kolayca tüketilebiliyor. Bu yöntem, günlük lif alımını artırırken, sağlıklı yağların da vücuda alınmasını sağlıyor. Uzmanlar, keten tohumu ve avokado kombinasyonunun, özellikle sindirim problemleri yaşayanlar için önemli bir çözüm sunduğunu vurguluyor.

Elma ve avokado: Lif açısından zengin bir salata alternatifi

Elma, orta boyunda yaklaşık 4.8 gram lif bulunduruyor ve lifin büyük kısmı kabuğunda yer alıyor. Avokado ile birlikte tüketildiğinde, hem tatlı hem de besleyici bir salata hazırlanabiliyor. Doğranmış elma ve avokadoya kuruyemiş eklenerek, hafif bir bal-limon sosuyla karıştırılan bu salata, bağırsak sağlığını desteklerken, aynı zamanda gün boyunca tokluk hissi sağlıyor. Uzmanlar, elmanın kabuğunun iyi temizlenmesinin önemine dikkat çekiyor. Bu tür salatalar, özellikle lif ihtiyacını karşılamak ve sindirimi kolaylaştırmak isteyenler için öneriliyor.

Sarımsak ve avokado: Prebiyotik etkiyle sindirimde fark yaratıyor

Sarımsak, içerdiği inulin ve oligofruktos sayesinde çift prebiyotik etki sunuyor ve bağırsaklardaki yararlı mikropları besliyor. Dr. Saurabh Sethi, sarımsağın lif içeriği ve biyoaktif bileşenlerinin vücut ağırlığını azaltmada ve lipid profillerini iyileştirmede etkili olduğunu belirtiyor. Kavrulmuş sarımsağın ezilerek avokadoya ilave edilmesi, tuz, karabiber, limon suyu ve kavrulmuş kuru kırmızı biberle zenginleştirilen dip sosun, özellikle nachos ve krakerlerle birlikte tüketilmesi öneriliyor. Bu yöntem, hem lezzetli hem de sağlıklı bir atıştırmalık arayanlar için öne çıkıyor. Uzmanlar, sarımsak ve avokado kombinasyonunun sindirim sistemine katkı sağladığını ve bağışıklığı güçlendirdiğini ifade ediyor.

Sonuç olarak, avokadoyu yulaf, tam tahıllı ekmek, nohut, keten tohumu, elma ve sarımsak gibi lif açısından zengin gıdalarla birleştirmek, bağırsak sağlığını desteklemenin yanı sıra genel vücut sağlığına da katkı sağlıyor. Uzmanlar, bu kombinasyonların günlük beslenme rutinine eklenmesini tavsiye ediyor. Bu sayede hem sindirim sistemi güçleniyor hem de kalp ve göz sağlığı korunuyor. Lifli gıdaların düzenli tüketimi, uzun vadede daha sağlıklı bir yaşam için önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

Uzmanlar: Soğuk hava kalp hastaları için ciddi bir tehdit

Araştırmada elde edilen bulgular, düşük sıcaklıkların kalp sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini net biçimde ortaya koydu. Soğuk havada kan basıncının yükselmesi, damarların daralması ve kalbin daha fazla çalışmak zorunda kalması, özellikle kalp-damar hastalığı bulunan kişilerde ölüm riskini artırdı. Ayrıca, soğuk havada ani ve yoğun fiziksel aktivitelerin—örneğin kar temizleme gibi işlerin—kalp hastaları için ek riskler taşıdığı belirtildi. Gözlemlerin büyük bölümü 23 derecenin altındaki sıcaklıklarda gerçekleşti. İstatistiksel düzeltmeler yapılsa da, soğuk hava önemli bir risk faktörü olmayı sürdürdü.

Doktorlardan kalp hastalarına soğuk hava uyarısı

Araştırmacılar ve uzmanlar, kalp hastalığı olan bireylerin soğuk havalarda daha fazla önlem alması gerektiğini vurguladı. Doktorlar, hastaların sıcak kalmasına, ilaçlarını düzenli kullanmasına ve soğuk havada fiziksel aktivitelerde dikkatli olmasına özellikle dikkat çekti. Ayrıca, soğuk havanın halk sağlığı açısından göz ardı edilen bir tehdit olduğuna dikkat çekildi. Uzmanlar, sağlık sistemlerinin ve doktorların, mevsimsel riskleri değerlendirirken sıcak hava kadar soğuk havayı da dikkate almasının hayati önem taşıdığını belirtti. Sonuç olarak, soğuk hava ve düşük sıcaklıklar, kalp hastaları için ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. Bu nedenle, toplumun ve sağlık otoritelerinin konuya daha fazla odaklanması gerekiyor.

Courtney Pelitera: 'Agave, masa şekerine göre daha yavaş sindiriliyor

Beslenme uzmanı Courtney Pelitera, agave şurubunun glisemik indeksinin ortalama 20 olduğunu ve bu değerin masa şekerindeki 80'lik puana göre çok daha düşük kaldığını açıkladı. Pelitera, glisemik indeksin düşük olmasının, vücudun agaveyi daha yavaş sindirmesini sağladığını ve bu sayede kan şekerinin ani yükselişlerine engel olduğunu söyledi. Ayrıca agave şurubunun yaklaşık %80 fruktoz ve %20 glikoz içermesi, masa şekerindeki %50 fruktoz ve %50 glikoz oranından farklı bir metabolizma süreci yaratıyor. Fruktozun karaciğerde önce metabolize edilmesi, kan şekerindeki dalgalanmaların azalmasına yardımcı oluyor. Pelitera, diyabet hastalarının tatlı ihtiyacını karşılamak için agave şurubunu ölçülü şekilde kullanabileceğini belirtti.

Dr. Ankit Shah: 'Tatlandırıcı seçimi kişisel tercihlere ve ölçüye bağlı

Endokrinoloji alanında uzman olan Dr. Ankit Shah ise, herhangi bir tatlandırıcıyı diğerlerinden mutlak olarak daha sağlıklı ilan etmenin doğru olmadığını ifade etti. Shah, agave şurubunun yanı sıra stevia gibi doğal ve şekersiz alternatiflerin de tercih edilebileceğini söyledi. Stevia'nın sıfır kalori içerdiğini ve bazı çalışmalarda diyabet ile yüksek tansiyonu olan bireylerde kan şekerini düşürmeye yardımcı olduğunun görüldüğünü aktardı. Ancak stevia'nın kendine özgü hafif acı ve bitkisel tadının bazı kişilerde hoş karşılanmadığını, ayrıca mide rahatsızlığı veya sindirim sorunları oluşturabileceğini belirtti. Dr. Shah, agave şurubunun bal, akçaağaç şurubu ya da masa şekeri yerine kullanılması halinde, kan şekeri kontrolünün daha kolay sağlanabileceğini vurguladı. Ancak her bireyin kendi damak tadı ve sağlık durumu doğrultusunda ölçülü bir şekilde tatlandırıcı kullanması gerektiğini de ekledi.

Uzmanlar, diyabet hastaları veya kan şekeri dengesiyle ilgili risk taşıyan bireylerin, eklenen şeker miktarını mümkün olduğunca azaltmasını öneriyor. Agave şurubu, düşük glisemik indeksli yapısıyla dikkat çekse de, tüm tatlandırıcıların ölçülü tüketilmesi gerektiği hatırlatılıyor. Stevia gibi sıfır kalorili seçenekler ise, bazı bireylerde sindirim sorunlarına yol açabileceği için dikkatli kullanılmalı. Sonuç olarak, tatlandırıcı tercihi yaparken hem kişisel sağlık durumu hem de lezzet tercihleri göz önünde bulundurulmalı. Bilinçli seçimler, kan şekeri kontrolünün sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor.

Araştırmanın sonuçları, eritritolün beyin damarlarında daralma ve pıhtılaşma eğilimini artırabileceğini ortaya koydu. Çalışmanın bulguları, 2023 yılında yayımlanan geniş kapsamlı epidemiyolojik araştırmayı da destekliyor ve eritritol düzeylerinin yükselmesinin, önümüzdeki üç yıl içinde kalp krizi veya inme riskini artırabileceğini vurguluyor.

Colorado Üniversitesi araştırmacılarından eritritol uyarısı

Colorado Üniversitesi Boulder Entegre Vasküler Biyoloji Laboratuvarı'nın direktörü Christopher DeSouza ve ekibi, eritritolün damar sağlığı üzerindeki etkilerini laboratuvar ortamında inceledi. Araştırmada, insan beyin damarlarından alınan endotel hücreleri, ortalama bir şekersiz içecekte bulunan 30 gram eritritole üç saat boyunca maruz bırakıldı. Sonuçlar, eritritolün damarları genişleten nitrik oksit üretimini azalttığını ve damarları daraltıcı endotelin-1 amino asidinin üretimini artırdığını gösterdi. Ayrıca, eritritol verilen hücrelerde, kontrol grubuna göre yaklaşık %75 daha fazla reaktif oksijen bileşeni oluştuğu saptandı. Bu biyokimyasal değişiklikler, damarların pıhtılaşma mekanizmasında önemli rol oynayan iki farklı bileşenin de olumsuz etkilendiğini gösterdi. Araştırmacılar, eritritolün, pıhtıları parçalayan t-PA adı verilen enzimin üretimini azalttığını, eritritol bulunmayan hücrelerde ise bu enzimin yaklaşık %25 daha fazla üretildiğini belirledi. DeSouza, elde edilen verilerin, eritritolün damar sağlığına etkileri konusunda daha fazla klinik araştırmaya ihtiyaç olduğunu gösterdiğini, ancak mevcut bulguların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Protein barlarında eritritol kullanımı ve sağlık riskleri

Eritritol, günümüzde protein barları, şekersiz içecekler, keto atıştırmalıkları ve doğal tatlandırıcı karışımlarında sıkça tercih ediliyor. Özellikle stevia ve rahip meyvesi gibi doğal tatlandırıcılarla birlikte kullanılması, eritritolün gıda sektöründe yaygınlaşmasına yol açtı. Ancak Colorado Üniversitesi'nin bulguları, bu tatlandırıcının masum bir alternatif olmayabileceğine işaret ediyor. Araştırmanın ortak yazarlarından Auburn Berry, kan damarlarının daralması ve pıhtılaşma eğiliminin artmasının, inme riskini ciddi ölçüde yükselttiğini söyledi. Berry, "Eğer damarlarınız daha dar ve pıhtı parçalama kapasiteniz azsa, inme riski de yükselir" dedi. Özellikle bir günde birden fazla protein barı veya şekersiz içecek tüketen kişilerin, bu etkilerden daha fazla etkilenebileceği vurgulandı. Araştırmacılar, eritritolün sağlık üzerindeki uzun vadeli etkilerini daha iyi anlamak için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtti.

Uzmanlardan eritritol konusunda temkinli yaklaşım çağrısı

Colorado Üniversitesi'nin araştırması uluslararası tıp camiasında da yankı buldu. Romanya Craiova Tıp ve Eczacılık Üniversitesi'nden bilim insanları, eritritolün yalnızca dışarıdan alınan bir tatlandırıcı olmadığını, insan vücudunun da özellikle obezite, insülin direnci ve diyabet gibi durumlarda eritritol üretebildiğini hatırlattı. Ayrıca, eritritolün kırmızı kan hücreleri, karaciğer ve böbrek gibi organlarda doğal olarak üretildiği belirtildi. Bu nedenle, kan eritritol seviyelerindeki artışın ne kadarının dışarıdan alınan gıdalardan, ne kadarının ise vücudun kendi üretiminden kaynaklandığının net olarak bilinmediği ifade edildi. Craiova Üniversitesi'nden doçent George Dan Mogoşanu ve ekibi, "Diyetle alınan eritritol ile damar riski arasındaki nedensellik, mevcut verilerle kesin olarak ortaya konamaz" diyerek, daha fazla bilimsel araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguladı. Uzmanlar, eritritol tüketimi konusunda toplumun bilinçli hareket etmesi ve özellikle kronik hastalık riski taşıyan bireylerin dikkatli olması gerektiğini belirtti.

Sonuç olarak, Colorado Üniversitesi'nin eritritol üzerine yaptığı araştırma, protein barları ve şekersiz enerji içeceklerinde yaygın biçimde kullanılan bu tatlandırıcının, kan pıhtısı ve inme riskiyle bağlantılı olabileceğini gösteriyor. Uzmanlar, eritritolün sağlık üzerindeki uzun vadeli etkilerinin kesinleşmesi için daha fazla bilimsel çalışmaya ihtiyaç olduğunu, ancak mevcut bulguların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Sağlıklı beslenme adına tercih edilen ürünlerde eritritol gibi içeriklere karşı bilinçli yaklaşmak, bireylerin damar sağlığını korumada önemli bir adım olabilir.

Almanya'nın Konstanz Üniversitesi'nde yürütülen kapsamlı bir araştırma, kan testiyle biyolojik yaşlanmanın hızını ölçebilen yeni bir yöntemi bilim dünyasına kazandırdı. Bilim insanları, 35 ila 74 yaş aralığında 3.300 kişinin kan örneklerini inceleyerek, biyolojik yaşlanmayı belirlemede kritik rol oynayan 10 biyomarker tespit etti. Bu bulgular, biyolojik yaş ile kronolojik yaş arasındaki farkların net şekilde ortaya konmasına imkan tanıyor. Araştırmacılar, geliştirdikleri yöntemin yaşlanmaya bağlı hastalıkların önlenmesi ve tedavi süreçlerinin değerlendirilmesinde önemli bir araç olacağına dikkat çekti.

Konstanz Üniversitesi ekibinden biyolojik yaşlanma atağı

Konstanz Üniversitesi'nden biyolog Maria Moreno-Villanueva, biyolojik yaşlanmanın vücudun tüm dokularını ve organlarını etkileyen karmaşık bir süreç olduğunu belirtti. Moreno-Villanueva, tek bir biyomarkerin biyolojik yaşı kesin olarak göstermediğini, bu nedenle çoklu belirteçlerin birlikte değerlendirilmesinin daha güvenilir sonuçlar verdiğini vurguladı. Araştırma ekibi, 362 farklı kan parametresini istatistiksel modelleme ve makine öğrenimi yöntemleriyle analiz ederek, erkekler ve kadınlar için ayrı ayrı en etkili 10 biyomarkerı belirledi. Bu biyomarkerler, kimyasal, genetik, hücresel ve moleküler sinyalizasyon gibi farklı biyolojik süreçleri kapsıyor. Elde edilen veriler, kişilerin kanındaki belirteçlerin kronolojik yaşlarıyla karşılaştırılmasıyla, biyolojik yaşlanmanın hızını ve yönünü ortaya koydu.

10 biyomarker ile sağlık riski ve yaşlanma hızı ölçülebiliyor

Araştırmacılar, geliştirdikleri kan testinin doğruluğunu, biyolojik olarak daha hızlı veya daha yavaş yaşlandığı bilinen özel gruplar üzerinde test etti. Down Sendromu (trisomi 21) olan bireyler, sigara içenler ve hormon tedavisi gören kadınlar üzerinde gerçekleştirilen analizler, biyolojik yaşlanmada beklenen değişikliklerin doğru şekilde saptandığını gösterdi. Konstanz Üniversitesi'nden moleküler toksikolog Alexander Bürkle, elde edilen sonuçların mevcut bilimsel verilerle uyumlu olduğunu ve biyolojik yaş puanlarının geçerliliğini desteklediğini söyledi. Araştırmada, bazı biyomarkerlerin yaşlanma sürecine doğrudan etki ettiği, bazılarının ise bu sürecin sadece göstergesi olduğu tespit edildi. Bu ayrım, kan testiyle bireylerin sağlık durumu hakkında daha derinlemesine bilgi elde edilmesini sağlıyor. Özellikle biyolojik yaşın, genel sağlık ve yaşam süresiyle doğrudan ilişkili olduğu vurgulandı.

Yeni test, yaşlanmaya bağlı hastalıkların önlenmesinde umut vadediyor

Konstanz Üniversitesi ekibi, geliştirdikleri biyolojik yaş testiyle sadece bireylerin sağlık durumunu değerlendirmekle kalmıyor, aynı zamanda yaşlanmaya bağlı hastalıkların önlenmesi ve tedavilerin etkinliğinin ölçülmesi için de yeni bir kapı aralıyor. Araştırma, küresel nüfusun giderek yaşlandığı günümüzde, uzun yaşamın yanında sağlıklı yaşamın da önem kazandığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, biyolojik yaşlanma sürecinin kişiden kişiye büyük farklılıklar gösterdiğine dikkat çekiyor. Moreno-Villanueva, aynı yıl doğan bireylerde dahi biyolojik yaş puanlarının geniş bir aralıkta değişebildiğini, bunun da herkesin kendine özgü bir yaşlanma sürecine sahip olduğunu gösterdiğini belirtti. Araştırmacılar, kan testiyle elde edilen biyomarker analizlerinin, yaşlanma sürecinin daha iyi anlaşılmasına ve kişiye özel sağlık stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağını düşünüyor.

Biyolojik yaşlanma alanında atılan bu yeni adım, hem bireylerin kendi sağlıklarını takip etmelerine hem de tıp dünyasının yaşlanmaya bağlı hastalıklarla mücadelede daha etkili çözümler üretmesine imkan tanıyor. Kan testiyle ölçülen 10 biyomarker, gelecekte sağlıklı ve uzun bir yaşam için önemli bir referans noktası oluşturacak gibi görünüyor.