Emine Erdoğan, paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

"Doğum yaşamın bir mucizesi. Bu mucizenin ilk tanığı ebelerimiz, doğal doğum deneyiminde annelerin en önemli rehberi. Ellerine doğan hayatların sağlığı için büyük bir özveriyle emek veriyorlar. Tüm ebelerimizin Dünya Ebeler Günü'nü kutluyor, nice sağlıklı başlangıçlara eşlik etmelerini diliyorum."

Doğal Doğuma Destek Mesajı

Paylaşımında özellikle "doğal doğum deneyimi" vurgusu yapan Emine Erdoğan, ebelerin anneler üzerindeki rehberlik rolünün altını çizdi. Sağlıklı nesillerin yetişmesinde ebelerin büyük bir sorumluluk üstlendiğini belirten Erdoğan, mesleğin özveri gerektiren yapısına dikkat çekerek tüm sağlık çalışanlarına şükranlarını sundu.

2024 yılında 2 milyon 105 bin ton seviyesinde olan kırmızı et üretimi, 2025 yılında yüzde 10,5 azalarak 1 milyon 885 bin tona düştü. Türlerine göre bakıldığında en büyük kayıp sığır etinde yaşandı:

• %11,5 azalış (1,3 milyon ton)

• %8,1 azalış (468 bin ton)

• %8,8 azalış

• %6,3 azalış

Süt Üretiminde Manda ve Keçi Sütü Çakıldı

Çiğ süt üretimi ise 2025 yılında yüzde 4,9 azalarak 21,3 milyon ton olarak gerçekleşti. Toplam üretimin %94,5'ini inek sütü oluştururken, diğer süt türlerindeki sert düşüşler dikkat çekti. Manda sütü üretimi %33, keçi sütü üretimi %29,8 ve koyun sütü üretimi %11,9 oranında geriledi.

Üretilen Sütün Yarısından Fazlası Sanayiye Gitti

TÜİK raporunda, üretilen sütün kullanım alanlarına dair çarpıcı detaylar yer aldı:

• Üretilen sütün %60,9'u toplama merkezlerine ve fabrikalara satıldı.

• %17,1'i tüketiciye, pastanelere veya sokak sütçülerine ulaştırıldı.

• %14,1'i çiftliklerde süt ürününe dönüştürülürken, %4,8'i hayvan beslemede kullanıldı.

Veriler, üretimdeki bu daralmanın hem sanayiye giden süt miktarını hem de piyasadaki et arzını doğrudan etkilediğini ortaya koydu.

Demirin vücutta dokulara oksijen taşınması gibi hayati bir görev üstlendiğini hatırlatan Dr. Yılmaz, "Eksiklik durumunda vücut yeterince oksijenlenemez. Bu da yaşam kalitesini dibe çeker. Hastalar genelde bu durumu yoğun iş temposuna bağlıyor ama asıl neden çoğunlukla tedavi edilebilir bir demir eksikliğidir" dedi.

Kadınlar Neden Risk Altında

Demir eksikliğinin kadınlarda görülme sıklığının erkeklere oranla çok daha fazla olduğunu belirten Dr. Yılmaz, temel nedenleri şöyle sıraladı:

• Kadınlarda en sık neden, rutin âdet döngülerindeki kayıplardır.

• Mide ve bağırsak kaynaklı fark edilmeyen kanamalar demir depolarını boşaltabilir.

• Vücudun alınan demiri işleyememesi.

Tanı Basit, Çözüm Hızlı

Demir eksikliği anemisinin teşhisinin oldukça kolay olduğunu ifade eden Uzm. Dr. Yılmaz, "Basit bir kan tahliliyle hem serum demirine hem de depoların durumuna bakıyoruz. Ancak sadece takviye vermek yetmez; bu eksikliğin kaynağını bulmak şart" dedi. Tedavi yöntemleri hakkında bilgi veren Yılmaz, ağızdan alınan hapların yanı sıra gerekli durumlarda damar yoluyla (IV) hızlı takviye yapılabildiğini belirtti.

Erken Tanı Hayat Kalitesini Artırıyor

Tedavi sonrası hastaların enerjisindeki artışa dikkat çeken Dr. Sevda Yılmaz, sürekli bitkin hisseden herkesin mutlaka bir iç hastalıkları uzmanına başvurması gerektiğini hatırlattı. "Erken tanı ve doğru planlama ile 'Meğer yıllarca boşuna bitkin yaşamışım' demeniz mümkün" diyerek sözlerini tamamladı.

Cilt kanseri vakaları dünya genelinde ve Türkiye’de hızla artmaya devam ediyor. Medical Park İstanbul Onkoloji Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Gizem Eren, özellikle güneşin etkisini artırdığı bu günlerde ben takibinin önemine dikkat çekerek hayati uyarılarda bulundu.

Erken Teşhis Tam Tedavi Demektir

Dr. Eren, cilt kanserinin derideki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla oluştuğunu belirterek, en büyük risk faktörünün ultraviyole (UV) ışınları olduğunu söyledi. Erken evrede yakalanan cilt kanserlerinin genellikle tamamen tedavi edilebildiğini vurgulayan Eren, her bireyin 3-6 ayda bir kendi vücudunu ayna karşısında kontrol etmesi gerektiğini ifade etti.

Benlerdeki "Kırmızı Alarm" Belirtileri

Dr. Gizem Eren, bir benin riskli olup olmadığını anlamak için şu değişimlere bakılması gerektiğini sıraladı:

1. Benin şeklinin bozulması ve iki yarısının birbirine benzememesi.

2. Sınırların belirsizleşmesi veya girintili çıkıntılı olması.

3. Benin birden fazla renk (siyah, kahverengi, mavi, kırmızı) içermeye başlaması.

4. Benin çapının hızla genişlemesi.

5. Kaşıntı, yanma veya durup dururken kanama yaşanması.

Güneş Kremi Tek Başına Zırh Değil

Güneşten korunmanın en temel kural olduğunu belirten Uzm. Dr. Eren, "En az SPF 30 korumalı kremler kullanılmalı ve 2-3 saatte bir yenilenmeli. Ancak sadece krem yetmez; şapka, gözlük ve koruyucu giysilerle desteklenmeli" dedi. Özellikle saat 10.00 ile 16.00 arası güneşin en dik geldiği saatlerde dışarı çıkılmamasını önerdi.

Solaryum: Kanserojen Sınıfında

Dünya Sağlık Örgütü'nün solaryumu doğrudan "kanserojen" olarak sınıflandırdığını hatırlatan Dr. Eren, özellikle genç yaşta solaryum kullanımının DNA hasarını tetikleyerek ileride melanom gibi en tehlikeli kanser türlerine davetiye çıkardığının altını çizdi.

Türk Toraks Derneği Genel Başkan Yardımcısı, Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Kılınç, Ankara'da 1-2 Mayıs’ta dernek tarafından düzenlenen 'Halk İçin Akciğer Sağlığı Kongresi' kapsamında DHA'ya elektronik sigara bağımlılığı ile ilgili açıklama yaptı. Prof. Dr. Kılınç, elektronik sigara cihazlarının, yeni nesil nikotin bağımlılığı oluşturan, zehir içeren cihazlar olduğunu söyledi. Yanmadığı için normal tütün ürünlerine göre karbonmonoksit gibi kimyasalların az olduğunun düşünüldüğünü söyleyen Prof. Dr. Oğuz Kılınç, "Kurşun dahil 'formaldehit' dediğimiz hücreler açısından çok zehirli olan maddeleri içeren, yine içindeki aromaların yüksek ısıda ısıtılmasından dolayı, ciğerimize çektiğimizde kanserleşme riskini artırıyor. Kullanımının ilk 6 ayında ‘evali’ dediğimiz bu tehlikeli, zehirli buharı içine çekmekten dolayı akciğerin hava keseciklerinde su toplanması oluşabiliyor. Bu da akciğerin fonksiyonunu bozup öldürücü akciğer yetmezliğine yol açabiliyor. Yoğun bakımda tedavi edilerek hastaların bir kısmı kurtulabiliyor ama yüzde 80'inde ölüm oluyor maalesef, akciğer fonksiyon bozukluğu nedeniyle. Dolayısıyla ‘Normal sigara içeceğine bunu iç, bu daha az zararlı. Hatta öbürünü içmediğin için avantajlısın’ sözleri, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri için geçerli değil. Bunlar normal sigaraların yaptığı zararlara ek olarak hızlı oluşan ve yaşamı tehdit eden yeni hastalıklar hediye edebiliyor insanlara. Şöyle anlatabilirim; normal sigaraları, nargileyi, puroyu, pipoyu içmek bir binanın 30’uncu katından atlamaksa, elektronik sigara ve diğer türevlerini içmek 29’uncu katından atlamaktır. İkisinin de sonu ölümdür, sakatlıktır. Onun için bu ürünler birbirinin alternatifi olamaz. Bu ürünlerin tümünün yasaklanması ve kullanımının azaltılması gerekiyor" diye konuştu.

NİKOTİNİN BAĞIMLILIK GÜCÜ UYUŞTURUCU İLE EŞ DEĞER

Prof. Dr. Kılınç, Türkiye’de elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin imalatı, satışı ve pazarlanmasının yasayla yasaklandığını söyleyerek, "Ama gerçek yaşam bunu söylemiyor bize. Ortaokul çağlarındaki çocuklarımız bile buna çok hızla ulaşabiliyorlar. Bunları onlara tanıtan mecra da maalesef sanal medya. Sanal medyanın yaygınlaşması, diğer sorunlara yol açtığı gibi bağımlılıkların da artmasına yol açıyor. Bu bağımlılığı yaratan madde ‘nikotin’ dediğimiz madde ve nikotinin beyinde yaptığı bağımlılık gücü uyuşturucu ile eş değerdir. Bilimsel çalışmalar bunu göstermiştir. Yani bunların ruhsatlanması, uyuşturucu niteliğindeki bir maddenin ruhsatlı olarak satılması anlamına gelir. Ve ruhsatlandığı zaman kullanımı yüzde 180 artar bu tip maddelerin. Onun için şu andaki gibi üretilmesinin, dağıtılmasının, pazarlanmasının yasaklanması, yasaklı halde devam etmesi gerekiyor. Bunu aşmak için tütün endüstrisinin birtakım girişimlerde bulunduğunu biliyoruz. Ama biz bunun karşısındayız. Çünkü torunlarımızın, çocuklarımızın, kadınlarımızın, gençlerimizin geleceğinin ipotek altına alınmasını istemiyoruz" ifadelerini kullandı.

KALEM KUTULARININ İÇİNDE TAŞINABİLİR FORMATTA

Tütün endüstrisinin çocukları ve kadınları hedefe koyduğunu söyleyen Prof. Dr. Oğuz Kılınç, şöyle konuştu:

"Tütün endüstrisinin çocukların bilinçaltına 5 yaşından itibaren, 'Bu maddeleri kullanabilirsiniz' mesajlarını sanal medya üzerinden, dijital platformlar üzerinden verdiğini biliyoruz. Bu gayrimeşru bir ticaret ve sonu ölüm olan bir ticaret. ‘Konvansiyonel’ dediğimiz tütün ürünü, sigara, nargile gibi ürünler, kötü kokan şeyler. Endüstri, bu kötü imajı maskelemek için buhar haline dönüştürdü. Ama bu buhar zehirli bir buhar, su buharı değil. Ayrıca içine birtakım kokular ve tatlar koyarak gençlerin alışık olduğu, tatlarla eşleştirerek sanki onlar gibi zararsız duygusu yaratmaya çalışıyorlar. Bunların tümü pazarlama taktiği. Topyekun bütün devlet, karar vericiler, sivil toplum örgütleri, bu işin bilimini yapan bilim insanları, vatandaşlarımız el birliğiyle buna karşı bir duruş sergilememiz gerekiyor. Aileler çocuklarının elektronik sigara kullandığını fark edebilirler. Bunlar artık kalem kutularının içinde taşınabilir bellek formatında olan şeyler. Bir de bağımlı olmak, ailede bir kültür söz konusuysa daha kolay. Anne baba, kardeş özellikle ya da bir arada oldukları arkadaş grupları bunu kullanıyorsa, çocuklar da bunu normal bir şeymiş gibi kodluyorlar. Yaşları geldiğine inandıklarında bu ürünleri alıp kullanmaya başlıyorlar. Çocuğunuza diğer uyuşturucuları teklif etmiyorsanız, nikotin uyuşturucusunu da teklif etmeyin."

BİR KARTUŞ BİTİRİLDİĞİNDE 60 SİGARA İÇİLMİŞ OLUYOR

Normal sigara ürünlerinin; tütün ürünleri ve elektronik sigaraların içinde bulunan maddelerin DNA'larda bozukluğa yol açabildiğini de söyleyen Prof. Dr. Kılınç, "Her içilen 50 sigarada bir herhangi bir hücremizde kanser yatkınlığı artıran bir bozukluk, DNA kırığı olma riski yüzde 50. Elektronik sigaralarda bir kartuş bitirildiği zaman en az 60 sigara içilmiş gibi oluyor. Dolayısıyla güvenli olmadığı buradan belli. Nikotin bağımlılığı beyinde başlayan bir bağımlılık, irade dışı çalışan bir merkez var; o merkezi ele geçiriyor nikotin. ‘Tütün endüstrisi insanlarımızın beynine çip takıyor ve onların karar verme mekanizmalarını ele geçiriyor’ diye yorumlayabiliriz" dedi.

Değişim 50’li Yaşların Sonunda Hızlanıyor

Yaklaşık 2 bin 100 katılımcının verilerini inceleyen araştırma ekibi, beyin taramaları ve kan biyobelirteçlerini analiz etti. Çalışmanın ilk yazarı Doç. Dr. Mingzhao Hu, kritik süreci şu sözlerle özetledi:

"Sağlık göstergelerindeki değişimlerin daha belirgin hale geldiği yaşları tahmin ettik. Sonuçlar, bu biyolojik değişimlerin çoğunun genellikle 50’li yaşların sonlarından 70’li yaşların başlarına kadar gerçekleştiğini gösteriyor."

Erken Teşhiste "Kan Testi" Dönemi

Araştırma, Alzheimer teşhisinde pahalı beyin görüntüleme yöntemlerinin yerine kan testlerinin merkezi bir rol oynayabileceğini ortaya koydu. Uzmanlar, kandaki değişimlerin takip edilmesinin, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilecek tedaviler için en doğru kişilerin seçilmesine yardımcı olacağını vurguluyor.

Zamanlama Her Şeydir

Çalışmanın kıdemli yazarı Jonathan Graff-Radford, önleyici taramaların hangi yaşlarda en yüksek etkiyi göstereceğini anlamanın önemine dikkat çekerek; "Biyobelirteçler değişmeden çok erken başlamak istemezsiniz, ancak çok geç kalmak da tedavinin etkisini azaltır. Bu çalışma, en kritik zamanlama sorununu çözmemize yardımcı oluyor," değerlendirmesinde bulundu.

Aileler İçin Planlama Fırsatı

Henüz kesin bir tedavisi bulunmayan Alzheimer için "erken tespit", hastalara ve ailelerine bakım süreçlerini planlamaları ve yaşam kalitesini koruyacak önlemleri almaları için hayati bir zaman kazandıracak. Uzmanlar, bu bulgular ışığında bakım yaklaşımının ileri evrelerden "erken teşhis" odağına kaydırılması gerektiğini belirtiyor.

Koruyucu Aşılar Hayat Kurtarıyor

Kanserin enfeksiyonlarla olan bağına dikkat çeken Doç. Dr. Ferhatoğlu, özellikle iki aşının kritik rol oynadığını belirtti:

• HPV Aşısı: Batı toplumlarında rahim ağzı kanserini bitirme noktasına getirdi.

• Hepatit B Aşısı: Karaciğer kanserinin önlenmesinde en güçlü silah.

Kanser Hücresine "Genetik" Takip

COVID-19 sürecinde rüştünü ispatlayan mRNA teknolojisinin artık kanser için kullanıldığını ifade eden Ferhatoğlu, bu yöntemin işleyişini şöyle özetledi: "Hastanın tümöründen alınan örnekler inceleniyor, genetik mutasyonlar tespit ediliyor ve kişiye özel aşı hazırlanıyor. Bu aşı, bağışıklık sistemine kanser hücresini bir hedef olarak tanıtıyor."

2026 Yazında Yeni Klinik Çalışmalar Başlıyor

Tedavi edici aşıların özellikle akciğer kanseri, melanom (cilt kanseri) ve mesane kanseri gibi türlerde umut vaat ettiğini söyleyen Doç. Dr. Ferhatoğlu, beklenen tarihi paylaştı:

"mRNA teknolojisi ile üretilen ve bağışıklık sistemini daha güçlü uyaran bu kişiye özel tedaviler için 2026 yazında yeni klinik çalışmalar başlatılacak. Eğer bu çalışmalar sağkalım süresini uzatırsa, aşılar kemoterapinin yerini tamamen alabilir."

Bireysel Önlemler Unutulmamalı

Aşılar kadar yaşam tarzının da önemli olduğunu vurgulayan uzman; sigara ve alkolden uzak durulması, Akdeniz tipi beslenme, düzenli egzersiz ve güneşten korunma gibi basit önlemlerin kanser riskini minimize ettiğini hatırlattı.

Klima Bakımı Hayati Önem Taşıyor

Özellikle yaz aylarının vazgeçilmezi olan klimaların "sağlık düşmanı" haline gelebileceğini belirten Dr. Külah, düzenli bakımı yapılmayan ve filtreleri temizlenmeyen cihazların toz ve küf mantarlarını ortama yaydığını vurguladı. Bu durumun ciddi akciğer hastalıklarına zemin hazırladığını ifade etti.

İç Mekanda Çamaşır Kurutmayın

Ev içinde çamaşır kurutmanın ortamdaki nem dengesini bozarak küf oluşumuna yol açtığını söyleyen Dr. Külah, şu uyarıyı yaptı:

"Gözle görülmeyen küf sporları solunum yoluyla akciğerlere ulaşarak ciddi enfeksiyonlara neden olabilir. Ayrıca temizlikte kullanılan çamaşır suyu ve tuz ruhu gibi yoğun kimyasalların kontrolsüz kullanımı, özellikle astım ve alerji hastalarında krizi tetikleyebilir."

Su İçmek Akciğeri Temizliyor

Akciğer sağlığı için su tüketiminin önemine değinen uzman, yeterli su içilmediğinde bronşlardaki mukusun yoğunlaştığını ve solunum yollarının enfeksiyonlara açık hale geldiğini belirtti. Sağlıklı bir solunum sistemi için günde en az 40 dakika yürüyüş yapılmasını ve tozlu ortamlarda mutlaka koruyucu ekipman kullanılmasını önerdi.

Sigara ve Pasif İçicilik Faktörü

Sadece sigara içenlerin değil, dumanına maruz kalan "pasif içicilerin" de büyük risk altında olduğunu hatırlatan Dr. Külah, sigara dumanının KOAH ve astım gibi kronik hastalıkların en temel sebebi olduğunu yineledi.

Doktor Tavsiyesiyle Gelen Mucize

Fizik tedavi sonrası motor becerilerini ve zihinsel sağlığını geri kazanmak için doktorlarının önerisiyle sanata yönelen Çeliker, Altındağ’daki Ulucanlar Sanat Sokağı’nda çini kursuna başladı. Başlarda ellerini dahi tutmakta zorlanan Çeliker, fırça ve boyalarla geçirdiği vakit sayesinde el-parmak fonksiyonlarını yeniden kazandı. Sanatın bilişsel etkileriyle konuşma ve hafıza sorunlarını da büyük ölçüde aşan Çeliker, hayata yeniden bağlandı.

Artık Karamsar Değilim, Gözlerim Bile Daha İyi Görüyor

Yaşadığı iyileşme sürecini duygusal sözlerle anlatan Oya Çeliker:

"Eskiden iki kişi koluma girmeden yürüyemezdim, yataktan kalkamazdım. Çiniye başladığımdan beri yavaş yavaş ve zahmetsizce yürüyebiliyorum. Zihnim aydınlandı, o eski karamsarlığım kalmadı. O kadar dalıyorum ki sanatımı icra ederken her şeyi unutuyorum. Yaşım 80 ama hâlâ daha fazlasını yapmak için çabalıyorum. Benim gibi sorun yaşayanlar sakın pes etmesinler." dedi.

Toprakla Gelen Şifa

Eğitmeni Hikmet Türker ise Oya Hanım'ın sınıftaki neşe kaynağı olduğunu belirterek şunları söyledi: "Çinide dokunduğunuz şey topraktır, insanı otomatik olarak rahatlatır. Oya Hanım doktorlarının önerisiyle başladığı bu yolda fiziksel ve ruhsal olarak harika bir gelişim gösterdi. 80 yaşına rağmen hayata sanatıyla tutunuyor ve harika eserler üretiyor."

Çeliker’in el emeği, göz nuru çini eserleri şimdilerde çeşitli sergilerde sanatseverlerle buluşuyor ve felçli hastalara "pes etmeyin" mesajı veriyor.

Soğuk Zincir Market Kasasında Kırılmamalı

Güvenli gıda tüketiminin markette başladığını belirten Dr. Sarıkaya, dondurulmuş ürünlerin alışverişin en sonunda sepete eklenmesi gerektiğini hatırlattı. Ürünlerin eve taşınırken yalıtımlı çantalar ve buz aküleri kullanılmasının hayati önem taşıdığını ifade eden uzman, çözünmeye başlayan gıdanın bakteriler için ideal bir üreme alanı olduğunu söyledi.

Buzdolabı En Güvenli Liman

Dondurulmuş gıdayı eksi 18°C'den çıkarıp doğrudan oda sıcaklığına bırakmanın en büyük hatalardan biri olduğunu vurgulayan Dr. Sarıkaya, güvenli yöntemleri şöyle sıraladı:

• Buzdolabı Yöntemi: Gıdanın +4°C'de, yaklaşık 24 saatte yavaşça çözülmesi en sağlıklı yoldur.

• Soğuk Su Yöntemi: Hızlı sonuç için gıda, su geçirmez bir ambalaj içinde soğuk su dolu kapta bekletilebilir.

• Mikrodalga: Son seçenek olarak kullanılmalı ve çözünen gıda bekletilmeden hemen pişirilmelidir.

Pişirmek Toksinleri Yok Etmeyebilir

Oda sıcaklığında veya sıcak suyla çözündürme işleminin dış yüzeyde hızla bakteri ürettiğini belirten Dr. Sarıkaya, "Pişirme işlemi canlı bakterileri öldürebilir ancak bu bakterilerin ürettiği toksinler (zehirler) ısıya dayanıklı olabilir. Bu toksinler vücutta kronik inflamasyona ve hücre hasarına yol açarak uzun vadeli sağlık sorunlarını tetikleyebilir" dedi.

Çözünen Gıda Tekrar Donar mı?

Dr. Sarıkaya, oda sıcaklığında çözünen gıdaların kesinlikle tekrar dondurulmaması gerektiğinin altını çizdi. Buzdolabında kontrollü şekilde çözünen gıdaların teorik olarak tekrar dondurulabileceğini ancak bu işlemin besin değerini büyük oranda düşüreceğini belirterek, gıdaların tek seferde tüketilecek porsiyonlar halinde dondurulmasını tavsiye etti.

Doktorların "19 Yıl" Dediği Ömrü İkiye Katladı

Müge’ye henüz 16 günlükken konulan teşhis, ailesi için zorlu bir yolculuğun başlangıcı oldu. Tıbbi verilere göre en fazla 19 yaşına kadar yaşaması beklenen Müge, annesi Sema Öztekin’in "gecemizi gündüzümüze kattık" dediği özel bakımıyla bu süreyi tam ikiye katladı. Yalova’dan Bursa’ya uzanan bu mücadelede Müge, rehabilitasyon merkezlerinde bile "saf sevginin temsilcisi" olarak tanındı.

Veda Ederken 3 Hastaya Umut Oldu

17 Nisan’da kalbinin durması sonucu Kestel Devlet Hastanesi’ne kaldırılan Müge’nin, 13 günlük yoğun bakım mücadelesinin ardından 28 Nisan’da beyin ölümü gerçekleşti. Acılı ama vakur ailesi, hastane koordinatörlerinin organ bağışı çağrısına "Evet" diyerek tarihi bir karar verdi. 30 Nisan’da gerçekleştirilen başarılı operasyonla Müge’nin karaciğeri ve iki böbreği, nakil bekleyen üç hastaya ulaştırılmak üzere alındı.

İyi ki Beni Anne Olarak Seçmiş

Kızının ardından gözyaşları içinde konuşan anne Sema Öztekin, Müge’nin bir mucize olduğunu vurguladı: "O benim inci çiçeğimdi. Doktorlar 19 yıl demişti, biz sevgiyle onu 39 yaşına kadar yaşattık. Onun annesi olmaktan gurur duyuyorum. Giderken bile 3 cana can oldu, hayattaki misyonunu tamamladı."

Tıbbi Ekipten Örnek Dayanışma

Anestezi ve Reanimasyon Uzmanı Dr. Ayşegül Aydemir, sürecin hem tıbbi hem de duygusal yanına dikkat çekerek, ailenin bu zor kararı "Müge’nin hayattaki iyilik misyonunun bir devamı" olarak gördüklerini belirtti. İl Sağlık Müdürlüğü ve üniversite ekiplerinin koordineli çalışmasıyla alınan organlar, şimdi yeni bedenlerde hayat bulacak.

Laboratuvar Testlerinde Başarı: Fare Beynine Yapay Uyarı

Geliştirilen bu yapay hücreler, laboratuvar ortamında gerçekleştirilen deneylerde rüştünü ispatladı. Fare beyin dokusu üzerinde yapılan testlerde, yapay nöronların biyolojik nöronlarla uyumlu elektrik sinyalleri ürettiği ve gerçek hücreleri başarıyla uyardığı gözlemlendi. Mevcut bilgisayar sistemlerinin sabit ve sert yapısının aksine, bu yeni hücreler beynin üç boyutlu, sürekli değişen ve esnek ağ yapısına uyum sağlayabiliyor.

Grafen ve Molibden Disülfür İle "Yazıcıdan Çıkan" Zeka

Yapay nöronların üretim süreci de en az işlevi kadar dikkat çekici. Araştırmacılar, yarı iletken özellikli molibden disülfür ve iletkenliğiyle bilinen grafen maddelerini içeren özel bir elektronik mürekkep kullandı. Bu maddeler, "aerosol jet" adı verilen ileri bir püskürtme tekniğiyle esnek polimer yüzeylere basıldı. Sonuçta ortaya çıkan yapı, gerçek nöronların sinyal üretim biçimini birebir kopyalayan karmaşık elektriksel tepkiler oluşturma yeteneğine sahip oldu.

Yapay Zekada Enerji Devrimi: Su ve Elektrik Tasarrufu

Bu gelişme sadece tıbbi protezler veya sinir sistemi tedavileri için değil, yapay zeka donanımları için de bir dönüm noktası olarak görülüyor. Günümüzdeki yapay zeka sistemleri devasa enerji ve su tüketimiyle çevre üzerinde büyük bir baskı oluştururken, biyolojik sistemleri taklit eden bu yeni nesil işlemciler çok daha az enerjiyle çok daha karmaşık işlemleri gerçekleştirebilecek. Uzmanlar, bu teknolojinin çevre dostu ve biyolojik dokularla entegre olabilen "akıllı" donanımların önünü açacağını öngörüyor.

Bilim insanları, bu yapay nöronların ilerleyen yıllarda felç tedavilerinden, doğrudan beyinle çalışan bilgisayar arayüzlerine kadar geniş bir yelpazede kullanılacağını belirtiyor.

Mevsim geçişlerinin vücudun adaptasyon sürecini zorladığını belirten Dr. Süleyman İbze, sabahın soğuk, öğle saatlerinin ise sıcak olmasının fizyolojik dengeleri etkilediğini ifade etti. Vatandaşların ne giyeceklerine karar verememesi sonucu terleme ve üşüme döngüsüne girildiğini kaydeden İbze, bu durumun üst solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle acil servislere başvuruları artırdığını vurguladı.

Maske Kullanımı Faydalı Bir Önlem

Doğanın uyanışıyla birlikte havada dolaşan polenlerin alerjik reaksiyonları, burun akıntısını ve göz sulanmasını tetiklediğine dikkat çekildi. Özellikle alerjiye yatkın bireylerin bu dönemde daha fazla etkilendiğini söyleyen Dr. İbze, alerjenle temasın azaltılması için dışarı çıkarken maske takılmasının oldukça etkili bir koruma yöntemi olduğunu belirtti.

Astım Hastaları ve Risk Grupları Dikkat

Astım ve benzeri kronik akciğer hastalığı olan bireylerin bu dönemde nefes darlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği açıklandı. Sebepsiz öksürüklerin genellikle alerjik kökenli olduğunu belirten uzmanlar, şu korunma yöntemlerini sıraladı:

• Polenlerin yoğun olduğu saatlerde teması azaltmak ve maske kullanmak.

• En sık görülen alerjenlerden olan ev akarlarına karşı düzenli temizlik ve havalandırma yapmak.

• Şikayetler başladığında öncelikle aile sağlığı merkezlerine başvurulmalı; acil servisler sadece kritik durumlar için tercih edilmelidir.

Gülin Gökçen’in hayatı, ağzından kan gelmesi şikayetiyle hastaneye başvurması üzerine değişti. Yapılan tetkiklerde, sağ akciğer alt lobunda yaklaşık 2 santimetrelik bir lezyon saptanarak akciğer kanseri teşhisi konuldu. Uzun yıllar günde üç pakete varan sigara kullanımı nedeniyle KOAH ve bronşektazi öyküsü de bulunan Gökçen için tıp dünyasının "multidisipliner" yaklaşımı seferber edildi.

Üç Branştan Ortak Operasyon

Medipol Sağlık Grubu’nda gerçekleştirilen süreçte, Göğüs Cerrahisi, Göğüs Hastalıkları ve Kardiyoloji uzmanları ortak bir çalışma yürüttü.

• Kardiyoloji Uzmanı Uzm. Dr. Ceyla Zeynep Çolakoğlu Gevher, hastada yüksek kalsiyum skoru saptanması üzerine anjiyografi uygulayarak ameliyat öncesi kalp risklerini dengeledi.

• Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Cüneyt Saltürk, yetersiz düzeydeki KOAH tedavisini yeniden düzenleyip yoğun bir hazırlık süreciyle hastayı operasyona hazırladı.

• Göğüs Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Kemal Karapınar, yaklaşık 4 saat süren kapalı ameliyatla hem kanserli lobu hem de bronşektazili alanı tek seansta temizledi.

İkinci Baharımı Yaşıyorum

Operasyondan beş gün sonra taburcu edilen Gülin Gökçen, sağlığına kavuştuğu için mutluluğunu "Şu anda fıstık gibiyim, ikinci baharımı yaşıyorum" sözleriyle dile getirdi. Sigaranın hayatındaki en büyük pişmanlık olduğunu belirten Gökçen, 60 yıl süren bu alışkanlığın sağlığını nasıl tehdit ettiğine dikkat çekerek kötü bir örnek olduğunu ifade etti.

MARDİN'DE İLK DEFA YAPILDI

Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Uzmanı Adnan Azizoğlu, bebeğin sağlıklı bir şekilde taburcu edildiğini ifade ederek, “Bebeğimizi entübe bir şekilde devraldığımızda çekilen akciğer filminde, karın içi organlarının sağ toraksta yerleşim gösterdiğini tespit ettik. Bu sebeple hastamızın durumuyla ilgili acilen Çocuk Cerrahisi bölümüne danıştık. Aynı zamanda akciğerinde gelişme problemi olduğu için akciğere giden ana damarda ciddi bir tansiyon yüksekliği mevcuttu. Hastamızı tıbbi olarak stabilize ettikten sonra, Çocuk Cerrahisi Uzmanımız Doktor Feride Mehmetoğlu tarafından operasyona alındı. Bu vakanın sağ taraflı olması ve karaciğer, apendiks, kalın bağırsak ile ince bağırsağın sağ göğüs boşluğuna yerleşmiş olması sebebiyle hastamız ciddi bir mortalite riski taşıyordu. Bu operasyon Mardin'de ilk defa yapılmıştır. Şu an tamamen anne sütü ile besleniyor. Oksijen ihtiyacı yok. Bu bizim için sevinç verici bir haberdi ve güzel bir durumdu. Çekilen grafiklerde, MR'larında, beyinde herhangi bir hasarımız yok” dedi.

AMELİYAT ÖNCESİNDE VE SONRASINDA CİDDİ MÜCADELE ETTİK

Yeni Doğan uzmanı Muhammet Hocaoğlu ise bebeğin sağlığına kavuştuğunu ifade ederek, “Vakamızı özellikli kılan nokta, sağ taraflı bir diyafram hernisi olmasıydı. Normal diyafram hernileri zaten nadir görülürken, bunun sağ tarafta olması yüzde 10-15'lik bir oranla durumu daha da nadir kılmaktadır. Fıtık içine giren organ miktarı ne kadar fazlaysa, ölüm riski de o kadar artmaktadır. Bizim hastamızda ince bağırsağın önemli bir bölümü, kalın bağırsak ve hatta karaciğer bile sağ toraksın içindeydi. Bu sebeple bebeğimizle ilgili ciddi problemler yaşadık. Ameliyat gerçekleşti; ancak ameliyat öncesinde ve sonrasında 'pulmoner hipertansiyon' ile mücadele ettik ve ciddi bir süre nitrik oksit tedavisi vermek durumunda kaldık. Daha sonrasında ise bağırsak iskemisi sorunuyla uğraştık. Beslenmesine çok aşamalı ve dikkatli bir şekilde geçildi. Bu bebeğimiz yaklaşık 50 gün gibi çok uzun bir süre oksijen desteğine ihtiyaç duydu. Fakat bugün şükürler olsun ki bebeğimiz hiçbir oksijen desteğine ihtiyaç duymadan, kilosunu neredeyse ikiye katlamış ve tamamen sağlıklı bir şekilde evine gidiyor. Bu, Mardin için büyük bir olaydır” diye konuştu.

Bursa’nın Osmangazi ilçesinde yaşayan iki çocuk annesi 46 yaşındaki Özlem Yıldız için hayat, üç yıl önce halsizlik şikayetiyle gittiği hastanede konulan siroz tanısıyla değişti. Uzun süre ilaç tedavisi gören Yıldız’ın durumu, son aylarda hastalığın hızla ilerlemesiyle kritik seviyeye ulaştı. Doktorların "acil nakil" kararı vermesinin ardından kadavradan organ bekleme listesine alınan genç kadın için zaman daralırken, uygun donör bir türlü bulunamadı.

Kardeşimin Erimesine Dayanamadım

Kardeşinin günden güne sağlığını yitirmesine ve hayati tehlike yaşamasına seyirci kalamayan 49 yaşındaki ağabey Akif Uçar, tereddüt etmeden donör olmaya gönüllü oldu. Yapılan tetkiklerde doku uyumunun sağlanması ve Etik Kurulu’nun onay vermesiyle, iki kardeş Bursa Uludağ Üniversitesi Hastanesi’nde ameliyat masasına yattı. 11 Mart’ta gerçekleştirilen ve tıp dünyasının en zor operasyonlarından biri olarak kabul edilen nakil işlemiyle, ağabeyin karaciğerinin yüzde 65’i kardeşine başarıyla nakledildi.

Vereceğini Zaten Biliyordum

Başarılı geçen operasyonun ardından sağlığına kavuşan Özlem Yıldız, ağabeyine olan güvenini şu sözlerle dile getirdi: "Başkasından değil de öz kardeşimden bu canı almak çok özel bir duygu. Donör olmayı kabul edeceğini ve bu fedakarlığı yapacağını zaten biliyordum. Şimdi çok daha iyiyim." Üç çocuk babası Akif Uçar ise kardeşini yeniden ayağa kalkmış görmenin huzurunu yaşadığını belirterek, "Kardeşimin erimesini izlemek çok zordu. Donör olmam gerektiğini duyunca bir an bile düşünmedim. Gönülden razı geldim, Allah nasip etti ve sağlığına kavuştu" dedi.

Cerrahinin En Zor Sınavı

Ameliyatı gerçekleştiren Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ercüment Gürlüler, karaciğer naklinin cerrahi branşlar içindeki en karmaşık operasyonlardan biri olduğunu vurguladı. Kadavra sırası beklerken durumu ağırlaşan hastaların canlı donörle hayata tutunmasının önemine değinen Prof. Dr. Gürlüler, her iki kardeşin de sağlık durumunun iyi olduğunu ve takibin titizlikle sürdüğünü ifade etti.

Memorial Ankara Hastanesi, Sağlık Bakanlığı'nın 2024 yılında yayımladığı sezaryen oranlarını azaltma ve normal doğumu teşvik etme stratejisi doğrultusunda örnek bir projeye imza attı. 19 aydır kesintisiz devam eden "Gebe Okulu" sayesinde, anne adayları doğumun korkulacak bir operasyon değil, doğal ve fizyolojik bir süreç olduğu bilincini kazandı. Projenin sonuçlarını paylaşan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Burak Çağlarsu, "Ekim 2024’te yüzde 12 olan normal doğum oranımızı, bilinçli ebeveynlik sayesinde bugün yüzde 35 seviyesine çıkardık" dedi.

Hastanede Değil, Adeta Bir Akademi

Anne ve baba adaylarının yoğun ilgi gösterdiği okulda eğitimler sadece teorik bilgilerle sınırlı kalmıyor. Hamile pilatesinden kahkaha yogasına, travayda ağrı yönetiminden bebek banyosuna kadar her detay uzmanlar eşliğinde uygulamalı olarak anlatılıyor. Yenidoğan uzmanları, psikologlar, diyetisyenler ve fizyoterapistlerin dahil olduğu multidisipliner ekip, bugüne kadar yaklaşık 800 gebeye ulaştı. Op. Dr. Çağlarsu, eğitime katılanlar özelinde bakıldığında normal doğum tercihinin yüzde 45 bandına kadar çıktığını vurguladı.

Babalar İçin Empati Testi: Suni Sancı Deneyimi

Okulun en dikkat çekici etkinliklerinden biri de baba adaylarına yönelik "empati" oyunları oldu. Doğum sürecinde eşlerinin yaşadığı zorlukları anlamaları için babalara suni sancı benzeri deneyimler yaşatılıyor. Eğitime katılan baba adayı Cahit Köker, "Eşimle empati kurmam açısından çok sarsıcı ve güzel bir deneyim oldu" diyerek eğitimin etkisini dile getirdi. Gebe Nurseli Köker ise kulaktan dolma bilgiler yerine uzmanlara ulaşmanın stres yönetimini kolaylaştırdığını belirtti.

Ebelerin Fedakarlığı Başarıyı Getirdi

21-28 Nisan Ebelik Haftası’na denk gelen etkinlikte, başarının gizli kahramanları olan ebeler de unutulmadı. 38 yıllık tecrübeli ebe Filiz Atay, gebelerle kurulan güven bağının doğum anındaki süreci kolaylaştırdığını ifade ederken; Op. Dr. Çağlarsu, normal doğum oranlarındaki bu sıçramanın en büyük paydaşının ebelerin fedakarlığı olduğunu belirterek tüm ebelerin haftasını kutladı.

Prof. Dr. Yıldırım, gözlükten ve kontakt lensten bağımsız yaşamak isteyen hastalarda öncelikle detaylı muayene ve tetkik yapıldığını belirterek, “Hastanın göz yapısı uygunsa ve beklentileri gerçekçiyse lazer tedavisi planlanabiliyor. Numaranın doğru tespit edilmesi ve gözün tüm bölümlerinin ayrıntılı incelenmesi büyük önem taşıyor. Yalnızca göz yapısının değil, kişinin yaşam koşulları ve günlük hayata dönüş beklentisi de işlem seçimini etkiliyor” dedi.

3 FARKLI LAZER YÖNTEMİ UYGULANABİLİYOR

Lazer cerrahilerinin genel olarak üç ana başlık altında değerlendirildiğini belirten Prof. Dr. Yıldırım, “Göz yüzeyine uygulanan PRK ve No Touch lazer, korneadan ince bir tabaka kaldırılarak yapılan Lasik cerrahileri ile son yıllarda daha popüler hale gelen Smile ve Smile Pro yöntemleri hastalarımıza uygulanabiliyor. Bu yöntemler hastanın numarasına, kornea yapısına ve beklentilerine göre seçiliyor. Her hasta için kişiselleştirilmiş planlama yapıyoruz” ifadelerini kullandı.

AMELİYAT KISA, İYİLEŞME HIZLI

Prof. Dr. Yıldırım, ayrıntılı değerlendirme sonrası cerrahi sürenin oldukça kısa olduğunu dile getirerek, “Görsel rehabilitasyon hızlı gelişiyor. İşlem tipine göre hastaların sosyal ve iş hayatına dönüş süreleri günümüzde oldukça kısalmış durumda. Ameliyat sonrası verilen tedaviler düzenli uygulanmalı. Özellikle ilk günlerde gözün ovuşturulmaması, yıkanmaması ve güneş ışığından korunması gerekiyor” diye konuştu.

UYGUN HASTALARDA BAŞARILI SONUÇLAR ALIYORUZ

Günümüzde gelişmiş teknoloji ve artan cerrahi tecrübeyle lazer tedavilerinin güvenle uygulanabildiğini ifade eden Prof. Dr. Yıldırım, “Uygun hastalarda gerçekleştirdiğimiz lazer cerrahileriyle hastalarımızı gözlük ve lens bağımlılığından kurtarabiliyor, daha konforlu bir yaşam sunabiliyoruz” dedi.

Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma, hastaneye başvuran vatandaşların ihbarları üzerine derinleştirildi. Yapılan incelemelerde, muayeneye gelen hastaların ameliyat işlemlerini gerçekleştirmek için yasal olmayan yollarla para talep ettiği tespit edilen doktorlar Gürkan Örskıran ve Cem Gülçin gözaltına alındı. Adli makamlara sevk edilen iki doktor, çıkarıldıkları mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderilmişti.

Zanlı Doktorların Savunmaları Ortaya Çıktı

Soruşturma kapsamında ifadeleri alınan doktorlardan farklı savunmalar geldi. Doktor Gürkan Örskıran suçlamaları reddederek, ameliyatlarda dışarıdan malzeme getirtmediğini ve sadece hastane imkanlarını kullandığını iddia etti. Örskıran, "Hastanede devlet bünyesinde bulunmayan herhangi bir malzeme kullanmadım. Bahsi geçen 'Holep' isimli cihazı zaten çoğu devlet hastanesi kullanmamaktadır" diyerek kendisini savundu.

Yersiz Hırslarımdan Dolayı Talep Ettim

Diğer sanık doktor Cem Gülçin ise hakkındaki iddiaları kabul ederek pişmanlık vurgusu yaptı. Güleryüz ifadesinde şu itiraflarda bulundu:

"Hastalardan para talep etmemin etik ve ahlaki olmadığının farkındayım. İçinde bulunduğum durumdan dolayı çok pişmanım. Bu parayı maddi imkansızlıktan değil, tamamen yersiz hırslarımdan dolayı talep ettim. Aileme karşı büyük mahcubiyet duyuyorum."

12 Yıla Kadar Hapis Cezası Talebi

Savcılık tarafından hazırlanan ve mahkemece kabul edilen iddianamede, her iki doktorun da "Rüşvet almak" suçunu işlediklerine dair yeterli delil bulunduğu belirtildi. Türk Ceza Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca sanıkların 4 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılmaları talep edildi. Davanın görülmesine önümüzdeki günlerde Anadolu Ağır Ceza Mahkemesi'nde başlanacak.

Ani kalp durmalarında müdahale edilmeyen her dakikanın hayatta kalma şansını %7 ile %10 arasında düşürdüğü gerçeğinden yola çıkan Sağlık Bakanlığı, yerli teknolojiyle hayat kurtarmaya hazırlanıyor. Samsun İl Sağlık Müdürü Mustafa Uras ve ilk yardım eğitmenleri, ASELSAN tarafından hibe edilen yerli şok cihazlarını (OED) Cumhuriyet Meydanı’nda düzenlenen simülasyonla tanıttı. Cihazlar; Cumhuriyet Meydanı, Çobanlı İskelesi ve Batı Park gibi vatandaşların en yoğun bulunduğu lokasyonlara sabitlendi.

OED Nedir? Nasıl Kullanılır?

Taşınabilir otomatik şok cihazı olarak bilinen OED, sağlık profesyoneli olmayan vatandaşların bile kullanabileceği şekilde tasarlandı. Cihazın çalışma prensibi tamamen güvenli ve yönlendirici bir sisteme dayanıyor:

• Sesli ve Görsel Komut: Cihaz açıldığı andan itibaren kullanıcıyı sesli olarak yönlendirir, ilk olarak 112'nin aranmasını ister.

• Analiz Yeteneği: Pedler hastaya yerleştirildikten sonra cihaz kalp ritmini otomatik olarak analiz eder.

• Hata Payı Yok: Şok verilip verilmeyeceğine kullanıcı değil, cihazın kendisi karar verir. Eğer şok gerekmiyorsa cihaz kesinlikle şok uygulamaz, bu da "zarar verme" riskini ortadan kaldırır.

2028 Hedefi: Her Yerde Bir Şok Cihazı

İl Sağlık Müdürü Mustafa Uras, bu uygulamanın Türkiye genelinde yaygınlaşacağını duyurdu. Yapılan yönetmelik değişikliğiyle bir takvim belirlendiğini ifade eden Uras, şu bilgileri paylaştı:

"2026 yılı sonundan 2028'e kadar havalimanları, tren istasyonları, AVM'ler ve 500'den fazla işçi çalıştıran kurumlar bu cihazları bulundurmak zorunda olacak. 2028 yılında ise 100 ve üzeri kişinin çalıştığı her yerde ve benzin istasyonlarında bu cihazların olması planlanıyor. Doğru kalp masajı ve zamanında şok, hastanın hayata tutunma oranını %50 artırıyor."

Milli Gurur: ASELSAN İmzası

Cihazların tamamen Türk mühendislerinin elinden çıkmış olmasının büyük bir gurur olduğunu vurgulayan Uras, Samsun sağlığı adına yapılan bu yatırımın bir başlangıç olduğunu belirtti. Vatandaşların yoğun olduğu bölgelerde bu cihazların bulunması, olası kalp krizlerinde profesyonel ekipler gelene kadar geçen "altın sürede" en büyük güvence olacak.